Pompy ciepła | Oświetlenie LED, żarówki LED | Kolektory słoneczne | Certyfikat energetyczny | Podłogówka

Energia z odpadów... Coraz więcej gmin czerpie energię dla potrzeb lokalnych ze źródeł odnawialnych. Są one łatwo dostępne w całym kraju, to tzw. zasoby rozproszone.

Tu jest miejsce na reklamę. Zobacz cennik

Coraz więcej gmin czerpie energię dla potrzeb lokalnych ze źródeł odnawialnych. Są one łatwo dostępne w całym kraju, to tzw. zasoby rozproszone. Samorządy dążą do zagospodarowania np. gazu z wysypisk odpadów, produkowania ciepła w kotłowniach opalanych odpadami drewna z lasów i tartaków, instalują kolektory energetyczne do wykorzystania energii promieniowania słonecznego. Nic dziwnego, że poszukują urządzeń i wykonawców, a także inwestorów i środków finansowych z fundacji i funduszy ekologicznych.

Więcej gminnej energetyki

Niebawem w Nowej Dębie, woj. podkarpackie, dla potrzeb sporego miasta powiatowego 8 MW energii cieplnej będzie wytwarzane ze spalania drewna wierzby energetycznej, oraz odpadami drewna z lasów i tartaków. Niedawno założona plantacja nawożona osadem z oczyszczalni ścieków, dorośnie do pełnej wydajności w ciągu trzech lat. Z 200 ha za pomocą specjalnych maszyn będzie zbierane 4 tyś. ton drewna rocznie, i zastąpi 4 tyś. ton węgla spalanego w przewymiarowanej miejskiej kotłowni o mocy 40 MW. Modernizacja kotłowni i systemu produkcji ciepła sfinansuje Fundacja EkoFundusz, która dofinansowała kilkadziesiąt takich inwestycji, kwotą 4,6 mln zł, a zakup pieców i oprzyrządowania (pokryje w 43 proc. koszty tej inwestycji).

Podobny będzie sposób wytwarzania i zaopatrzenia w energię gminy Wińsko, woj. dolnośląskie. Zainstalowane będą dwa opalane słomą i odpadami drewna kotły o mocy po 400 kW. Likwidacja kotłowni węglowej i certyfikat-energetyczny.pl" target="_blank">certyfikat-energetyczny.pl" target="_blank">certyfikat-energetyczny.pl" target="_blank">termomodernizacja budynków szkolnych pozwoli zaoszczędzić około 80 proc. energii wytwarzanej dotąd z węgla. Stawką jest ochrona powietrza i walorów przyrodniczych regionu, zgodnie z programem "Ochrona Doliny Baryczy", czyli terenu Parku Krajobrazowego Doliny Baryczy, gdzie rozwija się rolnictwo ekologiczne i agroturystyka.

Fundusze ochrony środowiska i fundacje ekologiczne w ciągu ostatnich trzech lat są zasypywane wnioskami o dofinansowanie budowy kotłowni na słomę lub odpady drewna, na zakładanie upraw szybko rosnącej tzw. wierzby energetycznej, odzyskiwanie metanu z gazu wysypiskowego. Ponadto energetyka odnawialna sprzyja likwidacji bezrobocia, pozwala stworzyć tzw. zielone miejsca pracy, podobnie jak agroturystyka.

Zamierzenia polskich gmin i planowane lub zrealizowane inwestycje dla rozwoju energetyki odnawialnej są zgodne ze standardami Unii Europejskiej. Jednak mimo znacznego postępu nasza energetyka odnawialna to ciągle działania pionierskie. Barierą w jej rozwoju jest niedostatek środków w gminach na finansowanie inwestycji służących energetyce odnawialnej. Prawo energetyczne zaleca każdej gminie posiadanie własnego programu zaopatrzenia mieszkańców w energię, oraz rozwijanie energetyki odnawialnej, zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju gminy. Gminy mogą mieć z tego co najmniej dwa pożytki - własną tańszą energię oraz dochody z opłat od.umiejscowionych na ich terenie inwestycji do jej wytwarzania. Podobnie jak z lokalizacji masztów do telefonii komórkowej powszechnie obecnych w krajobrazie. Niestety, ciągle jeszcze w pogoni za dochodami niektóre gminy dewastują swoje środowisko, czerpią doraźnie "zyski" ze sprzedawania prawa do składowania u siebie odpadów z innych gmin i miast (np. Mazany koło Kętrzyna, Łaskarzew koło Siedlec), czy z żywiołowej sprzedaży atrakcyjnych działek rekreacyjnych.

Energia ze składowiska odpadów

Jeszcze nieliczne gminy po uzyskaniu koncesji sprzedają energię z urządzeń o mocy ponad 1 MW (rozporządzenie Ministra Gospodarki z 17 lipca 1998 r., koncesję wydaje Urząd Regulacji Energetyki na czas nie krótszy niż 10 i nie dłuższy niż 50 lat).

Inwestowanie w energetykę odnawialną świadczy o rosnącym poziomie umiejętności przeliczania korzyści z czystego środowiska i czystszej energii oraz wiedzy ekologicznej samorządów. Inwestowanie w energię odnawialną nie zawsze pochłania astronomiczne koszty. Najczęściej ponad połowę środków inwestycyjnych, np. elektrowni wiatrowej czy kotłowni opalanej słomą lub odpadami drewna, pokrywają środki uzyskane spoza gmin, z funduszy i fundacji ekologicznych. W ciągu ostatnich 10 lat nastąpił u nas, oceniany na 2-4-krotny, wzrost wykorzystania wszystkich odnawialnych źródeł energii. Pierwsza instalacja oraz elektrownia z turbinami napędzanymi biogazem ze starego wysypiska odpadów komunalnych powstała siedem lat temu w Żółwinie-Wypaleniskach koło Bydgoszczy. Potem tempo budowania elekotrowni "na gaz ze śmieci" znacznie wzrosło. Instalacje energetyczne w Nowosolnej koło Łodzi, zapewniają około 500 m3, a w Baryczy koło Krakowa 250 m3 biogazu na godzinę. Podobne instalacje działają również od kilku lat na składowiskach odpadów w Bydgoszczy, Pile, Koszalinie, Słupsku, Włocławku, Toruniu, Olsztynie, Radomiu, Gdańsku-Szadółkach.

Polskie Towarzystwo Biomasy ocenia, że dzięki odzyskiwaniu gazu z wysypisk w całym kraju możliwe jest wytworzenie 600 MW czystej energii cieplnej i co najmniej 200 MW energii elektrycznej. Do zagospodarowania energetycznego nadaje się składowisko odpadów o powierzchni co najmniej 3 ha i miąższości masy odpadów sięgającej 5 metrów. W kraju mamy co najmniej 900 takich składowisk. Ich zawartość - bogaty w metan gaz wysypiskowy - zachęca do inwestowania w "małą energetykę".

Na Wysypisku Odpadów Komunalnych w gminie Suchy Las koło Poznania - jedno z największych i najlepiej zagospodarowanych składowisk odpadów w woj. wielkopolskim z kilkunastu gmin trafia rocznie ponad 250 tyś. ton odpadów. Obok składowiska od 2001 r. energię wytwarza Mała Elektrownia Biogazowa, której turbiny napędza bogaty (do 40 proc. metanu) gaz odzyskiwany z głębszych warstw fermentujących odpadów.

Energia elektryczna służy potrzebom własnym wysypiska (oświetlenie, grzanie wody dla pracowników), a nadwyżkę kupuje Zespół Elektrociepłowni Poznań S.A. Tylko w pierwszej dekadzie kwietnia 2002 r. zespoły prądotwórcze pracowały 248 godzin. MEB wyprodukowała ponad 36,7 tyś. kWn po 2,3 zł, czyli za ponad 8,6 tyś. zł, z czego na potrzeby własne zużyła niespełna 6,2 tyś. kWh. Od uruchomienia z gazu wysypiskowego wyprodukowano prawie 60 MWh energii elektrycznej za prawie 700 tyś. zł.

Podobne urządzenia do wytwarzania energii elektrycznej z biogazu tkwiącego w głębi masy odpadów instalowane są na składowiskach w Lipinach Starych, koło Wołomina, woj. mazowieckie, oraz we Frankach, koło Krośniewic, woj. łódzkie. Zainstalowane będą na nich trzy zespoły prądotwórcze po 180 kW, które wraz z oprzyrządowaniem kosztować będą około 560 tyś. zł.

Biopaliwo na własne potrzeby

Od wielu lat zapowiadany jest start polskiej rafinerii, produkującej paliwo z oleju rzepakowego do silników spalinowych. Z 4 kg rzepaku można uzyskać 1 litr biopaliwa, tylko w pow. słupskim jest możliwa uprawa 7 tyś. ha rzepaku, czyli uzyskanie około 12 tyś. ton nasion, do produkcji paliwa ekologicznego w jednej powiatowej lub kilku gminnych agrorafineriach. Do produkcji takiego biopaliwa na lokalne potrzeby zabierają się m.in. Fundacja Promocji Zdrowia i Odnawialnych Źródeł Energii, rodzinny związek plantatorów rzepaku z Kutna, oraz firmy prywatne z Opola i Wrocławia. Powstało konsorcjum "Wielkopolskie Biopaliwa" założone przez m.in. Związek Gmin Pojezierza Wielkopolskiego i Elektrociepłownie Poznańskie S.A. Może przerobić 30 tys: ton rzepaku. Podobnie ekopaliwo z agrorafinerii w Sycewicach koło Słupska może napędzać silniki już jesienią 2002 r. W czerwcu tego roku rozpoczęła tłoczyć olej do przerobu na paliwo mała agrorafineria w gospodarstwie Fundacji Pomocy Wzajemnej "Barka" w Chudopczycach koło Pniew, woj. wielkopolskie. Tłocznia wyciska olej z ziaren rzepaku (pozostają wytłoki, cenna pasza dla trzody hodowanej w tym gospodarstwie), po oczyszczeniu podgrzewany do 30° miesza się z metanolem z rozpuszczonym wodorotlenkiem potasu. Następuje reestryfikacja, czyli przemiana poa ciśnieniem oleju w biopaliwo w ciągu kilkudziesięciu minut. Po oddzieleniu gliceryny paliwo nadaje się do użytku.

Od wielu lat biopaliwo z rzepakowego estru metylowego stosowane jest we Włoszech - 550 tyś. ton rocznie, Francji - 280, w Niemczech 250, w Belgii 240, w Czechach ponad 60, w Austrii, Danii, Szwecji od 35 do 20 tyś. ton rocznie. Sąsiednia Słowacja wytwarza 7,5 tyś. ton biopaliwa. W Polsce w 1998 r. uzyskano 1,1 mln ton, a w 2005 r. możliwe jest uzyskanie 1,5-1,7 mln ton rzepaku, Do niedawna, polskie pola rzepakowe dawały 3% światowej produkcji, nasze plony były trzecie w Europie - po Francji i Niemczech. W naszym kraju, kiedyś potęgą w produkcji rzepaku, na tzw. terenach popegeerowskich, jest ogromne (do 25-30%) bezrobocie, dokuczliwe i degradujące jakość życia wielu społeczności lokalnych. Są też znaczne tereny pod uprawę rzepaku w celach energetycznych. U nas w Bydgoszczy-Mochełku uruchomiono w 1998 r. produkcję biopaliwa w instalacji o wydajności rocznej 1,2 tyś. litrów. Paliwo to niemalże konspiracyjnie przez kilka miesięcy sprzedawano... we Wrocławiu. Ale rychło produkcja okazała się nieopłacalna (3-4 zł za litr) i została zlikwidowana.

W sejmie, z inicjatywy resortu rolnictwa i rozwoju wsi, dobiega końca projektowanie ustawy o rynku ekopaliw płynnych i ich składnikach. Ma ona otworzyć pole do działania wielu zainteresowanym i swobodę wielu inicjatywom lokalnym w tej dziedzinie. Tymczasem przybywa chętnych do wytwarzania paliw w agrorafineriach, obejmujących powiat czy kilka gmin. Odnawialne źródła energii - niestety - u nas ciągle jeszcze są niedoceniane - mają kolosalne znaczenie dla rozwoju regionalnego i ochrony środowiska. Wdrożenie ustawy i produkcji biopaliwa wymaga wsparcia kwotą co najmniej 700 mln zł. Stosowanie zamiast drogiego i szkodliwego dla środowiska paliwa z ropy naftowej biopaliwa z oleju rzepakowego wytwarzanego w wielu małych agrorafineriach może znacznie poprawić nie tylko stan środowiska, ale i opłacalność produkcji rolniczej.

Energia z odpadów