Nowe tendencje i nowe technologie

Pompy ciep│a | OÂwietlenie LED, ┐arˇwki LED | Kolektory s│oneczne | Certyfikat energetyczny | Pod│ogˇwka

Nowe tendencje i nowe technologie... Jak powinien za kilka lat wygl─ůda─ç polski i europejski rynek IGNACY KALISZEWSKI, HENRYK LEGAT Obserwacja stanu przekszta┼éce┼ä strukturalnych w polskiej elektroenergetyce prowadzi do wniosku, ┼╝e ci─ůgle brak jest jednego sp├│jnego i powszechnie akceptowa

Tu jest miejsce na reklamŕ.
Zobacz cennik
Jak powinien za kilka lat wygl─ůda─ç polski i europejski rynek IGNACY KALISZEWSKI, HENRYK LEGAT Obserwacja stanu przekszta┼éce┼ä strukturalnych w polskiej elektroenergetyce prowadzi do wniosku, ┼╝e ci─ůgle brak jest jednego sp├│jnego i powszechnie akceptowanego modelu funkcjonowania tego sektora w perspektywie wieloletniej. Taki model powinien powsta─ç, a przy jego tworzeniu trzeba koniecznie uwzgl─Ödni─ç dwa czynniki, kt├│re b─Öd─ů wp┼éywa─ç na rynek w najbli┼╝szej przysz┼éo┼Ťci: konkurencj─Ö i zmiany w sposobach wytwarzania energii. Wypracowaniu modelu funkcjonowania elektroenergetyki w Polsce nie sprzyja stan pewnego chaosu poj─Öciowego, jaki w tej dziedzinie panuje w Unii Europejskiej. Jednocze┼Ťnie z nawo┼éywaniami do ograniczania zwi─Ökszaj─ůcej si─Ö zale┼╝no┼Ťci energetycznej Europy od zewn─Ötrznych ┼║r├│de┼é energii ogranicza si─Ö tam wykorzystanie energetyki j─ůdrowej (np. Bundestag zdecydowa┼é o ca┼ékowitej rezygnacji z niej przez Niemcy). W tym samym czasie trwa kontrofensywa najwi─Ökszych przedsi─Öbiorstw energetycznych, kt├│re chc─ů odzyska─ç i utrzyma─ç pozycj─Ö rynkow─ů, zachwian─ů wskutek proces├│w liberalizacji. Batalia toczy si─Ö przeciwko Komisji Europejskiej. W tej sytuacji warto wyj┼Ť─ç nieco poza bie┼╝─ůc─ů rzeczywisto┼Ť─ç i zastanowi─ç si─Ö nad przysz┼éo┼Ťci─ů energetyki w d┼éu┼╝szej perspektywie. W w ci─ůgu najbli┼╝szych 5-10 lat realia energetyki, ju┼╝ w wymiarze europejskim, b─Öd─ů - poza istniej─ůcymi uwarunkowaniami - wyznacza─ç: konkurencja i generacja rozproszona. Konkurencja przede wszystkim Tarcz─ů i mieczem krajowych firm walcz─ůcych o przywr├│cenie energii elektrycznej, cho─çby w cz─Ö┼Ťci, statusu dobra spo┼éecznego (zamiast coraz powszechniej przyjmowanego pogl─ůdu, ┼╝e energia to towar) jest bezpiecze┼ästwo energetyczne. Do niedawna m├│wiono o bezpiecze┼ästwie energetycznym kraju, ale poniewa┼╝ w 2006 roku w Unii Europejskiej musz─ů znikn─ů─ç wszelkie narodowe ograniczenia w obrocie energi─ů (a Polska chce by─ç w├│wczas cz┼éonkiem UE), m├│wi si─Ö ju┼╝ tylko o bezpiecze┼ästwie energetycznym. Czego? Kogo? Nie wiadomo. Przecie┼╝ Operator Systemu Przesy┼éowego, kt├│ry niechybnie wy┼éoni si─Ö z Polskich Sieci Energetycznych, nie b─Ödzie sabotowa┼é potrzeb gospodarki odmawiaj─ůc przesy┼éania energii zakupionej za granic─ů, je┼╝eli pojawi─ů si─Ö jej niedobory. Chodzi tu raczej o to, kto b─Ödzie zarabia─ç na dostawach energii na krajowy rynek. Dobrze by┼éoby, gdyby by┼éy to firmy o kapitale w przewa┼╝aj─ůcym stopniu polskim. Nie jest jednak wcale powiedziane, ┼╝e polski kapita┼é, niejako z definicji, b─Ödzie dba┼é o interes odbiorc├│w krajowych, czyli o niskie ceny energii. To zapewni─ç mo┼╝e tylko konkurencja. Bez nieskr─Öpowanej konkurencji kapita┼é, niezale┼╝nie od narodowo┼Ťci, zawsze b─Ödzie stara┼é si─Ö generowa─ç zysk w najprostszy mo┼╝liwy spos├│b, czyli przez podnoszenie cen. ┼╗adne pa┼ästwo, czy to w Unii Europejskiej, czy poza ni─ů, nie mo┼╝e o pozostawi─ç sektor├│w energetycznych samych sobie. Zawsze b─Ödzie tak, ┼╝e rynki energetyczne b─Öd─ů w jakim┼Ť stopniu regulowane. Natomiast czynnik cenotw├│rczy mo┼╝na z powodzeniem, przy spe┼énieniu okre┼Ťlonych warunk├│w, pozostawi─ç mechanizmom rynkowym. Jest spraw─ů symptomatyczn─ů, ┼╝e niedawna propozycja brytyjskiego regulatora OFGEM w sprawie wycofania si─Ö od kwietnia 2002 r. z zatwierdzania taryf energii elektrycznej i pozostawienie rynkowi ustalania cen na wszystkich poziomach obrotu odbi┼éa si─Ö tak ma┼éym echem w polskiej prasie (zar├│wno popularnej, jak i fachowej), cho─ç to przecie┼╝ rewolucja. Licz─ů si─Ö ma┼ée generatory Generacja rozproszona to wytwarzanie energii elektrycznej lokalnie, w generatorach ma┼éej mocy. M├│wi si─Ö o tym ostatnio wiele, g┼é├│wnie w kontek┼Ťcie tzw. zielonej energii i ochrony ┼Ťrodowiska. Paliwem dla generacji rozproszonej mo┼╝e by─ç r├│wnie┼╝ gaz i paliwa p┼éynne. Obecnie produkcja w takich generatorach, na przyk┼éad gazowych, wytwarzaj─ůcych energi─Ö elektryczn─ů w okresach szczytowego zapotrzebowania, jest ju┼╝ na granicy op┼éacalno┼Ťci. Wraz z rozwojem technologii umo┼╝liwiaj─ůcej produkcj─Ö energii po kosztach zbli┼╝onych do koszt├│w w energetyce zawodowej, b─Ödzie nast─Öpowa─ç stopniowe ograniczenie potrzeb przesy┼éania energii. W przypadku gospodarstw domowych koszt przesy┼éu energii to ponad 80 proc. jej ceny. Wynika to mi─Ödzy innymi ze strat energii w sieci, wynosz─ůcych prawie 30 proc. Coraz wi─Öcej jest doniesie┼ä o komercyjnych zastosowaniach generacji rozproszonej. Hotele, centra biurowe, centra rozrywki, o┼Ťrodki sportowe, ma┼ée spo┼éeczno┼Ťci lokalne, wreszcie samotne farmy (problem ostatniego kilometra!) coraz cz─Ö┼Ťciej si─Ögaj─ů po ten spos├│b wytwarzania energii. W przypadku pod┼é─ůczenia ┼║r├│d┼éa do sieci zewn─Ötrznej istnieje mo┼╝liwo┼Ť─ç odsprzeda┼╝y energii sp├│┼éce energetycznej. Je┼Ťli ta si─Ö zdarza, to mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e licznik zu┼╝ycia energii kr─Öci si─Ö do ty┼éu. Mo┼╝liwo┼Ť─ç odsprzeda┼╝y energii poprawi efektywno┼Ť─ç inwestycji w ┼║r├│d┼éa generacji rozproszonej. Wraz z pojawieniem si─Ö technologii pozwalaj─ůcych na ekonomiczne wytwarzanie energii elektrycznej w gospodarstwie domowym jej rynek zmieni si─Ö ca┼ékowicie. Technologi─ů, kt├│ra mo┼╝e dokona─ç takich zmian, s─ů ogniwa paliwowe. Rewolucja w energetyce Ogniwo paliwowe jest urz─ůdzeniem przekszta┼écaj─ůcym energi─Ö chemiczn─ů bezpo┼Ťrednio w energi─Ö elektryczn─ů. Zasada dzia┼éania opiera si─Ö na kontrolowanym procesie utleniania wodoru. Bezpo┼Ťrednim ┼║r├│d┼éem energii jest bateria, kt├│ra dzia┼éa nieprzerwanie dop├│ty, dop├│ki dostarczane jest paliwo, czyli wod├│r i tlen. Jako paliwo mo┼╝na wykorzystywa─ç r├│wnie┼╝ zwi─ůzki chemiczne tworzone przez wod├│r, np. metan, a tak┼╝e gaz ziemny, propan, metanol b─ůd┼║ olej (wymaga to zastosowania urz─ůdze┼ä do wst─Öpnego uwolnienia wodoru). Obecnie wiele firm ma ju┼╝ ogniwa paliwowe w ofercie handlowej, inne ko┼äcz─ů pr├│by na instalacjach testowych i w ci─ůgu kilku, kilkunastu miesi─Öcy zamierzaj─ů wprowadzi─ç je do sprzeda┼╝y. Jako przyk┼éad mo┼╝na wskaza─ç instalacj─Ö uruchomion─ů w szpitalu w Rhšn w Niemczech. Ma ona moc 250 kW energii elektrycznej oraz ok. 170 kW energii cieplnej. Instalacja ta zasilana jest gazem ziemnym. Istniej─ů ju┼╝ tak┼╝e instalacje na biogaz, na przyk┼éad na jednej z chi┼äskich farm dzia┼éa taka instalacja o mocy 5 kW. Szacuje si─Ö, ┼╝e obecnie na ┼Ťwiecie pracuje kilkaset instalacji wykorzystuj─ůcych ogniwa paliwowe. Ogniwa te pracuj─ů praktycznie bezawaryjnie przez ok. 40 000 h, po czym przechodz─ů renowacj─Ö. S─ů wydajne, przyjazne dla ┼Ťrodowiska, bardzo bezpieczne i mog─ů by─ç uruchamiane w dowolnym miejscu. Wydaje si─Ö, ┼╝e ogniwa stanowi─ů idealne rozwi─ůzanie dla energetyki rozproszonej. Szacuje si─Ö, ┼╝e w wariancie optymistycznym ogniwa paliwowe mog─ů generowa─ç nawet do 25 proc. zapotrzebowania na energi─Ö. W roku 2001 Departament Energii Stan├│w Zjednoczonych wyasygnowa┼é 500 milion├│w USD na projekty realizowane wsp├│lnie z przemys┼éem, maj─ůce za cel opracowanie ekonomicznie uzasadnionych technologii ogniw paliwowych. Lepsza pozycja odbiorcy Opisane tu tendencje odnios─ů jeszcze jeden skutek: dyskusje i decyzje w sprawach energetyki przestan─ů by─ç wy┼é─ůczn─ů domen─ů energetyk├│w. Nast─ůpi upodmiotowienie odbiorc├│w, dotychczas maj─ůcych bardzo s┼éab─ů pozycj─Ö przetargow─ů w stosunku do sektora energetycznego. Maj─ůc w r─Öku takie narz─Ödzia jak mo┼╝liwo┼Ť─ç kszta┼étowania popytu poprzez zmian─Ö dostawcy oraz mo┼╝liwo┼Ťci zaspokajania cz─Ö┼Ťci zapotrzebowania na energi─Ö elektryczn─ů we w┼éasnym zakresie, stan─ů si─Ö oni r├│wnoprawnym partnerem energetyki. W okresie dyskusji o kierunkach rozwoju polskiej energetyki, poprawianiu krajowego bilansu energetycznego, a tak┼╝e planowania potrzeb w zakresie nowych mocy wytw├│rczych i przesy┼éowych na pewno warto wzi─ů─ç pod uwag─Ö nowe technologie i nowe paradygmaty organizacji rynk├│w. Bardzo szybko mo┼╝e si─Ö okaza─ç, ┼╝e to w┼éa┼Ťnie one b─Öd─ů wyznacza─ç now─ů rzeczywisto┼Ť─ç w krajowej energetyce. Ignacy Kaliszewski jest docentem w Instytucie Bada┼ä Systemowych PAN, Henryk Legat pracuje w Energoprojekcie Warszawa, jest te┼╝ doktorantem w Instytucie Bada┼ä Systemowych PAN Rzeczpospolita.

Nowe tendencje i nowe technologie

Promocje:

PROMOCJE: