Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku

Pompy ciepła | Oświetlenie LED, żarówki LED | Kolektory słoneczne | Certyfikat energetyczny | Podłogówka

Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku... W dniach 10 -11 grudnia 2001 r. w Warszawie odbyła się międzynarodowa konferencja "Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku". Konferencja została zorganizowana przez Europejskie Centrum Energii Odnawialnej (EC BREC) przy Instytucie Budownictwa, Me

Tu jest miejsce na reklamę.
Zobacz cennik

Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku
Podsumowanie i wnioski z konferencji, Warszawa, 11-12 grudnia 2001 r.

W dniach 10 -11 grudnia 2001 r. w Warszawie odbyła się międzynarodowa konferencja "Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku". Konferencja została zorganizowana przez Europejskie Centrum Energii Odnawialnej (EC BREC) przy Instytucie Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa oraz World Renewable Energy Network (WREN). Konferencja została objęta patronatem Ministra Środowiska, Ministra Gospodarki, Ministra Rolnictwa i Ministra Nauki. Wzięło w niej udział 276 uczestników z kilkunastu krajów, w tym oficjalny przedstawiciel Komisji Europejskiej.

Podstawowym celem konferencji była promocja krajowych rozwiązań i doświadczeń w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE), stworzenie bilansu otwarcia do dalszego wdrożenia rządowej "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej" przyjętej przez Sejm RP w dniu 23 sierpnia br. oraz dyskusja w gronie krajowych i międzynarodowych ekspertów na temat niezbędnych działań w celu jej wdrożenia.

Sejm i Rząd RP przyjęły w ostatnich latach szereg dokumentów istotnych dla wzrostu wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych. Są to m.in. Rezolucja Sejmu R.P. z dnia 8 lipca 1999 r. w sprawie wzrostu wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych oraz dokumenty rządowe: "Założenia polityki energetycznej Polski do 2020 roku", "Spójna polityka rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa", "Druga polityka ekologiczna państwa", "Długookresowa strategia trwałego i zrównoważonego rozwoju Polski do 2025 roku", oraz najważniejszy dla sektora energetyki odnawialnej dokument: "Strategia rozwoju energetyki odnawialnej". Zakłada ona zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym kraju do 7,5% w 2010 roku i do 14% w 2020 roku. Postawione cele są realne do osiągnięcia ale ambitne (3-krotny wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii do roku 2010) i wymagają podjęcia szeregu działań i umiejętnego wykorzystania bogatych doświadczeń innych krajów.

Międzynarodowa konferencja "Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku" była okazją do dyskusji uwarunkowań politycznych i technicznych wdrożenia "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej" oraz do prezentacji ostatnich trendów rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce i na świecie.

Konferencję w imieniu Ministra Nauki otworzył Sekretarz Komitetu Badań Naukowych dr Jan Krzysztof Frąckowiak. Pierwszego dnia na trzech sesjach plenarnych krajowi i międzynarodowi eksperci przedstawili 18 referatów obejmujących:

  • mechanizmy polityczne i prawne oraz międzynarodowe programy i strategie wspierające wzrost wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych,

  • nowe kierunki prac badawczo-rozwojowych i charakterystykę rozwoju technologii odnawialnych źródeł energii,

  • krajowe rozwiązania polityczno-prawne prezentowane przez przedstawicieli rządu oraz instytucji pozarządowych.

Drugiego dnia obrady toczyły się w sekcjach tematycznych poświęconych wykorzystaniu energii: biomasy, słońca, wiatru, wodnej i geotermalnej. Odbyły się także sesje na temat wykorzystania odnawialnych źródeł energii w rolnictwie i w sektorze publicznym. Na sesjach tematycznych wygłoszono ponad 70 referatów.

Poniżej w oparciu o materiały przekazane przez przewodniczących sesji plenarnych i sesji technicznych oraz relacji uczestników dokonano prezentacji najważniejszych wniosków i podsumowania całej konferencji.

Sesja plenarna "Międzynarodowe działania na rzecz rozwoju energetyki odnawialnej", przewodniczący: Zbigniew Kamieński dyrektor Departamentu Ochrony Środowiska w Ministerstwie Śski.

Na sesji wygłoszono 5 referatów. W referacie otwierającym konferencję p. Enzo Millich - doradca Dyrektora Dyrektoriatu Generalnego ds. Energii i Transportu w Komisji Europejskiej przedstawił strategię i instrumenty promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Unii Europejskiej. Podkreślił, ze przy obecnym udziale energetyki odnawialnej wynoszącym 6% w bilansie energii pierwotnej UE i 14,3 % w bilansie konsumpcji energii elektrycznej, najważniejszym źródłem energii odnawialnej jest biomasa i energetyka wodna, chociaż energetyka słoneczna i wiatrowa charakteryzują się najszybszym rocznym przyrostem rzędu 20-25%. Strategia rozwoju energetyki odnawialnej w UE została sformułowana w 1997 r. poprzez przyjęcie dokumentu politycznego, tzw. Białej Księgi "Energia dla przyszłości: odnawialne źródła energii". Dokument ten zakłada wzrost udziału OZE w bilansie energetycznym UE z 6% do 12% w roku 2010. Za tym dokumentem poszły: programy wdrożeniowe, dyrektywa o promocji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz uzupełniające dokumenty polityczne takie jak np. Zielona Księga o zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego w UE oraz kolejne projekty dyrektyw o współwytwarzaniu energii elektrycznej i ciepła (w tym w jednostkach wykorzystujących biomasę) i o biopaliwach ciekłych. Celem tych dokumentów i regulacji jest zapewnienie realizacji celów ilościowych Białej Księgi oraz zwiększenie udziału energii elektrycznej z OZE z 14,3 do 22% w roku 2010, zmniejszenie emisji CO2 o 8% do roku 2012 (cel protokołu z Kioto dla UE) zwiększenie efektywności energetycznej o 18% do roku 2020. Aby osiągnąć postawione cele, na rozwój energetyki odnawialnej przeznaczone zastaną fundusze publiczne w wysokości 20% ogólnych nakładów inwestycyjnych, a 80% będzie pochodzić ze środków prywatnych. Intensywnie wspomagane będą badania w zakresie technologii energetyki odnawialnej w VI Programie Ramowym Badań, Rozwoju i Prezentacji UE na lata 2002-2006, w ramach którego środki na rozwój energetyki odnawialnej mogą sięgać 1 mld EURO. Istotnym źródłem finansowania wydają się być fundusze strukturalne UE. W latach 2000-2003 udział tych funduszy we finansowaniu energetyki odnawialnej wyniesie ok. 500 mln EURO oraz przewiduje się, ze konsekwentnie stosowana będzie zasada że 2% funduszy strukturalnych przeznaczanych będzie w każdym kraju członkowskim UE na rozwój energetyki odnawialnej.

Inne prezentacje na sesji wskazały na światowy kontekst rozwoju energetyki odnawianej (prof. Ali Sayigh, przewodniczący WREN), znaczenie energetyki odnawialnej dla rozwoju obszarów wiejskich i ochrony klimatu (prof. Ralph Sims, dyrektor Instytutu Badań nad Energią w Uniwersytecie Massey w Nowej Zelandii), możliwości wykorzystania mechanizmów elastyczności protokołu z Kioto do finansowania rozwoju energetyki odnawialnej (Anna Olecka, Biuro Wykonawcze Konwencji Klimatycznej w Polsce) oraz możliwości rozwoju energetyki odnawialnej na liberalizowanym rynku energii w Europie (Mike Bess, Dyrektor Energy for Sustainable Development, Wielka Brytania).

Drugą sesję plenarną poświęconą polityce wykorzystania energii odnawialnej w Polsce prowadził prof. Maciej Nowicki, prezes Fundacji EkoFundusz. Dyrektor Zbigniew Kamieński z Ministerstwa Środowiska zaprezentował zasadnicze zapisy krajowej "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej". Przedstawił cele Strategii, korzyści z jej wdrożenia oraz zasadnicze mechanizmy wdrożenia służące osiągnięciu postawionych celów ilościowych: 7,5% w roku 2010 i 14% w roku 2020. Pomimo, że Sejm RP przyjął Strategię zaledwie kilka miesięcy wcześniej (23 sierpnia 2001 r.) Ministerstwo Środowiska podjęło działania na rzecz wdrożenia Strategii, w tym opracowało scenariusze rozwoju energetyki odnawialnej do roku 2020, projekt "Programu rozwoju energetyki wiatrowej na lata 2002-2005", trwają rozmowy z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi nad rozpoczęciem prac na rządowym programem energetycznego wykorzystania biomasy, wspólnie z Ministerstwem Gospodarki opracowuje ekologiczny scenariusz "Założeń polityki energetycznej do roku 2020", tak aby zharmonizować polityki szczegółowe ze strategią rozwoju energetyki odnawialnej.

Dyrektor Wojciech Tabiś z Ministerstwa Gospodarki omówił instrumenty służące rozwojowi energetyki odnawialnej wynikające z ustawy Prawo Energetyczne. Skoncentrował się na rozporządzeniu Ministra Gospodarki o obowiązku zakupu energii ze źródeł odnawianych, które ma zapewnić uzyskanie 7,5% udziału energii elektrycznej z OZE w roku 2010. Podkreślił, że wypełnienie obowiązku zakupu przez przedsiębiorstwa obrotu w kolejnych latach będzie utrzymane, a udział w roku 2001 (2,4%) będzie konsekwentnie egzekwowany przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

Minister Kazimierz Gutowski, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Wsi i Rolnictwa omówił zapisy dotyczące energetyki odnawialnej w "Spójnej polityce strukturalnej rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa", w "Pakcie dla rolnictwa" uzgodnionym przez Ministerstwo ze związkami zawodowymi oraz w umowie koalicyjnej obecnego rządu SLD-PSL. W swoim wystąpieniu Minister Gutowski skoncentrował się przede wszystkim na możliwościach produkcji w Polsce biopaliw ciekłych, w tym bioetanolu ze zbóż i okopowych oraz biodiesla z rzepaku. W przypadku biodiesla wskazał na krajowe możliwości produkcji rzepaku na cele energetyczne w ilości 1000 t rocznie. Przedstawił prace prowadzone w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi nad przygotowaniem ustawowego obowiązku mieszania benzyn z bioetanolem i wykorzystania biodiesla oraz opracowaniem rządowego programu rozwoju energetycznego wykorzystania biomasy. Podkreślił znaczenie wykorzystania biopaliw dla krajowego rolnictwa oraz tworzenia nowych miejsc pracy i rozwoju obszarów wiejskich.

Grzegorz Wiśniewski, Dyrektor Europejskiego Centrum Energii Odnawialnej (EC BREC/IBMER) przedstawił stan obecny wykorzystania energii odnawialnej w Polsce oraz dylematy stojące u progu wdrożenia "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej", z punktu widzenia instytucji odpowiedzialnej za wdrożenie dokumentu i polityki państwa w zakresie energetyki odnawialnej. Wg danych EC BREC w 2000 r. energetyka odnawialna w Polsce stanowiła 2,6% bilansu energii pierwotnej (bez dużych elektrowni wodnych powyżej 5 MW) co odpowiadało ok. 105,7 PJ energii. Z tego prawie 98% zostało wyprodukowane w oparciu o energetyczne wykorzystanie biomasy. Osiągnięcie zamierzonego celu postawionego w "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej" 7,5% udziału OZE w bilansie energii pierwotnej wymagać będzie zwiększenia w ciągu kolejnych 9 lat produkcji energii ze źródeł odnawialnych o prawie 235 PJ. Główny udział w zwiększeniu produkcji energii ze źródeł odnawialnych dalej będzie miała biomasa (94%). Choć cele ilościowe są określone, szereg zagadnień związanych z wdrażaniem "Strategii" wymaga jeszcze doprecyzowania, a w niektórych obszarach istnieją systemowe zagrożenia dla wdrażania energetyki odnawialnej w Polsce. Najważniejszym zagrożeniem wydają się kłopoty z koordynacją i spójnością polityk szczegółowych (ekologiczną, energetyczną i rolną) obejmujących sobą "Strategię" oraz chęć uznaniowej redystrybucji zasobów gospodarczych (zgodnie z aktualnym podziałem interesów w gospodarce), przez co bieżące cele krótkookresowe biorą górę a do nich niestety nie należy rozwój zrównoważony i rozwój energetyki odnawialnej. Zagrożeniem jest też spowolnianie procesu wdrażania Strategii, gdyż wydłużenie okresu szerszego wejścia energetyki odnawialnej na rynek może być powodem wytworzenia dodatkowego, zbędnego majątku w energetyce konwencjonalnej i wygenerowania dodatkowych "kosztów zaniechania". W referacie zaprezentowane też zostały dylematy i opcje technologiczne wdrażania krajowej "Strategii" i dokonano jej porównania ze strategią UE i wybranych krajów członkowskich. Porównania z takimi krajami UE jak Finlandia i Włochy pokazały, że krajowa "Strategia" oddaje polskie uwarunkowania i możliwości rozwoju energetyki odnawialnej. Zwrócono uwagę na konieczność wyciągnięcia wniosków z dotychczasowych doświadczeń krajowych (nieskoordynowany rozwój bez celów ilościowych nie prowadził do poprawy konkurencyjności energetyki odnawialnej) oraz wykorzystania doświadczeń zagranicznych w rozwiązywaniu sformułowanych wcześniej dylematóe

Pani Olga Stawska z Politechniki Częstochowskiej w imieniu własnym i prof. Wojciecha Nowaka omówiła istotne z punktu widzenia rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce znowelizowaną ustawę Prawo energetyczne. Podstawą referatu była analiza zapisów ustawy "Prawo energetyczne" z dnia 10 kwietnia 1997 roku oraz ustawy z dnia 26 maja 2000 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne, w punktach dotyczących energetyki odnawialnej. Analiza wykazała, że zapisy ogólne w Prawie energetycznym stwarzają dogodny klimat do rozwoju energetyki odnawialnej, np. art. 1.2 ustawy, który stwierdza, że celem m.in. jest "...tworzenie warunków do zrównoważonego rozwoju kraju, zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego, ...rozwój konkurencji, przeciwdziałania negatywnym skutkom naturalnych monopoli, uwzględnienia wymogów ochrony środowiska,...". Pozytywem jest też zmiana wprowadzona w nowelizacji z dnia 26 maja 2000 r. art. 9 w którym uprzednio fakultatywny zapis dotyczący wydania przez Ministra Gospodarki rozporządzenia o obowiązku zakupu energii ze źródeł odnawialnych (oraz energii wytwarzanej w skojarzeniu) zastał zastąpiony zapisem o konieczności nałożenia takiego obowiązku na przedsiębiorstwa energetyczne. Duże znaczenie dla rozwoju energetyki odnawialnej ma zapisany w Prawie energetycznym obowiązek planowania energetycznego na szczeblu przedsiębiorstwa energetycznego (na okres nie krótszy niż trzy lata) oraz na szczeblu gminy. Analiza wykazała jednak, że zbyt często w wielu konkretnych sytuacjach zapisy Prawa energetycznego w odniesieniu do promocji energetyki odnawialnej pozostają tylko teorią. Istotnymi mankamentami w obecnej wersji Prawa energetycznego wydają się być także kwestie braku obowiązku pełnego informowania opinii publicznej m.in. o "projektach założeń zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe" oraz uwzględniania ich w planach zagospodarowania przestrzennego. Wnioski z przeprowadzonej analizy wskazują na konieczność wykorzystania wszystkich możliwości, jakie dla rozwoju energetyki odnawialnej stwarza znowelizowane Prawo energetyczne, a jednocześnie za najistotniejsze należy uznać, postulowane m.in. przez URE, uchwalenie odpowiedniej ustawy zapewniającej stabilne warunki rozwoju całemu sektorowi, jak i wzmocnienia pozycji konkurencyjnej niezależnych dostawców energii ze źródeł odnawialnych zanim zostaną oni zmuszeni do konkurencji z dostawcami energii z OZE z państwami Unii Europejskiej.

Dr Zbigniew Karaczun z Polskiego Klubu Ekologicznego i dr Andrzej Kassenberg, prezes Instytutu na rzecz Ekorozwoju przedstawili problemy rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii w Polsce z perspektywy proekologicznych organizacji pozarządowych. Zwrócili uwagę na potrzebę opracowania programów wykonawczych do "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej" oraz konieczność podjęcia silnych działań egzekucyjnych ze strony Urzędu Regulacji Energetyki w celu osiągnięcia celów ilościowych w zakresie produkcji zielonej energii w ramach obowiązku zakupu tej energii nałożonego przez Ministra Gospodarki na przedsiębiorstwa obrotu energią elektryczną. Omawiając szanse i zagrożenia we wdrażaniu energetyki odnawialnej zwrócili uwagę na kwestie społeczne i polityczne oraz aspekty ochrony środowiska. W referacie dokonano klasyfikacji na "niechętnych", "obojętnych" i "zwolenników" energetyki odnawialnej w Polsce oraz sformułowano wniosek o konieczności "wykrystalizowania się szerokiego lobby popierającego rozwój wykorzystania OZE" oraz pokonania bariery zbyt słabej współpracy pomiędzy organizacjami i instytucjami zajmującymi się OZE i tymi które mogłyby uzyskać korzyści z ich rozwoju. Podkreślono też znaczenie uznania rozwoju technologii OZE jako elementu polityki proinnowacyjnej państwa i konieczność wspierania programów badawczo-rozwojowych i kampanii informacyjno-edukacyjnych w zakresie OZE.

Trzeciej sesji plenarnej na temat stanu rozwoju i wykorzystania energii odnawialnej w UE przewodniczyli prof. Ali Sayigh, przewodniczący Światowej Sieci Energii Odnawialnej (WREN) oraz przewodniczący Światowych Kongresów Energetyki Odnawialnej (WREC) oraz prof. Jarosław Mikielewicz, Dyrektor Instytutu Maszyn Przepływowych PAN w Gdańsku i przedstawiciel Polski w Programie "Energia" Komisji Europejskiej. Referaty wygłosili: 

  • na temat energetyki wiatrowej - Robert Putnam, wiceprezes AWS Scientific ze Stanów Zjednoczonych,

  • na temat energetycznego wykorzystania biomasy ? Frans Feil z Biomass Technology Group z Holandii,

  • na temat biopaliw ciekłych ? dr Korbitz, Korbitz, dyrektor Austrian Biofuels Institute z

  • na temat produkcji i wykorzystania biogazu ? Torsten Fischer, dyrektor firmy Krieg&Fisher z Niemiec,

  • na temat energii geotermanej dr Aleksander Stachel z Politechniki Szczecińna

  • na temat energetyki słonecznej dr Uwe Hartman, prezes Niemieckiego Stowarzyszenia Energetyki Słonecznej

  • oraz na temat małej energetyki wodnej ? prof. Bernhard Pelikan z Institute for Management, Management, Hydrology and Hydraulic z

Referaty potwierdziły wysoki stan rozwoju technologii energetyki odnawialnej oraz wysoką dynamikę przyrostu mocy w nowych instalacjach, a jednocześnie wskazały na sposoby pokonywania barier wprowadzania technologii OZE na rynek poprzez różnorakie uzupełniające się i alternatywne mechanizmy wsparcia stosowane w narodowych programach rozwoju poszczególnych źródeł energii odnawialnej.

Sesję tematyczną ""Biopaliwa stałe" prowadził prof. Piotr Kowalik z Politechniki Gdańskiej. W czasie sesji wygłoszonych zostało i poddanych dyskusji 9 doniesień. W pierwszej części były to 3 prace dokonujące przeglądu sytuacji w dziedzinie energetycznego wykorzystania biomasy w Polsce (prof. P. Kowalik, Politechnika Gdańska), w Szwecji (dr B. Johansson, Uniwersytet w Lund) oraz w Słowacji (prof. J. Viglasky, Politechnika w Zvoleniu). W drugiej części obrad przedstawiono zagadnienia dotyczące energetycznego wykorzystania wierzb krzewiastych wraz z gazyfikacją drewna (dr inż. Mariusz Stolarski, UMW Olsztyn), emisji zanieczyszczeń przy spalaniu biomasy w urządzeniach grzewczych małej mocy (dr inż. Krystyna Kubica, wygłosił mgr inż. Jerzy Raińczak, Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla, Zabrze), ekologicznych aspektów spalania drewna poprodukcyjnego (dr inż. Krystyna Lech-Brzyk, Politechnika Wrocławska), projektu demonstracyjnego agrociepłowni na drewno (prof. Jozef Viglasky, Politechnika w Zvoleniu, Słowacja), przechowywania zrębków drzewnych (dr Christine Idler, Instytut Techniki Rolniczej w Poczdamie, Niemcy) oraz ogólnych uwag na temat energetyki (dr hab. Mieczysław Mieczyński, Politechnika Wrocławska). Zarówno referaty, jak i dyskutanci zwracali uwagę na celowość rozwijania demonstracyjnych agrociepłowni na biomasę stałą, wykorzystującą drewno, słomę i odpadową substancję organiczną. Referaty charakteryzowały istniejące zasoby, stosowane technologie, jak też podawały ilościowe oceny ekonomiczne i ekologiczne. Ciepło z agrociepłowni jest tańsze od ciepła z węgla kamiennego, a w wielu przypadkach również tańsze od ciepła z miału węglowego, rzędu 7-14 zł/GJ w kotłowniach na słomę i drewno. W technologii spalania biomasy konieczne jest prowadzenie dwuetapowego procesu, polegającego na wydzielaniu frakcji lotnych i wyżarzaniu pozostałej frakcji stałej. Szczególnie cenne były referaty podające konkretne wskaźniki emisyjne podczas spalania drewna. Prace te, przygotowane przez Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla w Zabrzu (dr K. Kubica) oraz Instytut Inżynierii Ochrony Środowiska Politechniki Wrocławskiej (dr K. Lech-Brzyk) mogą stać się podstawą do nowych aktów prawnych dotyczących oddziaływania na środowisko kotłów do spalania biomasy. W dyskusji wskazywano też na bardzo obiecujące parametry nowych elektrociepłowni małych mocy od 1 do 20 MW, które oczekują na wdrożenie na polskim rynku rozproszonych źródeł energii. Dyskusja w czasie sesji skoncentrowała się m.in. na porównaniu kosztów produkcji energii z biopaliw stałych i ze źródeł konwencjonalnych w Polsce i w Szwecji oraz na plonowaniu upraw energetycznych (głównie wierzby szybkorosnącej) pozyskiwanych z plantacji doświadczalnych i w praktyce (plony niższe).

Sesji tematycznej biopaliwa ciekłe przewodniczyła dr Magdalena Rogulska z Europejskiego Centrum Energii Odnawialnej (EC BREC/IBMER), przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Biomasy (POLBIOM). W sesji uczestniczyło ok. 25 osób. Wygłoszono 5 referatów. Pierwszy referat przedstawił sytuację na Litwie: regulacje prawne, dotychczasowe i planowane (Ustawa o biopaliwach, rozporządzenia wykonawcze: nowelizacja ustawy o VAT, zwolnienie z podatku akcyzowego, mechanizm dofinansowania upraw na cele przemysłowe, normy dotyczące biopaliw). Pomimo tych regulacji nie ma na Litwie dobrych obiektów demonstracyjnych. Nie ma również badań rynkowych. Pozostałe referaty przedstawiły sytuację w Polsce: ogólne uwarunkowania rozwoju sektora (A.Grzybek), rozwiązania technologiczne (D.Rosiak), problemy związane z normami (W.Walisiewicz-Niedbalska) oraz doświadczenia związane z zastosowaniem biopaliwa rzepakowego w pojazdach wojskowych (M.Struś). Referenci reprezentowali szerokie spektrum ośrodków zajmujących się od wielu lat tematem biopaliw rzepakowych: jednostki naukowo-badawcze (IBMER, Instytut Chemii Przemysłowej), producentów (PPHU Rosiak i Rosiak Sp. z o.o.) oraz potencjalnych użytkowników (Wyższa Szkoła Oficerska). Przeprowadzona dyskusja zaowocowała następującymi wnioskami: werbalnie wyrażane jest poparcie dla wprowadzania biopaliw przez kolejne ekipy polityków, ale brak jest jakiegokolwiek konkretnego wsparcia; badania teoretyczne oraz aplikacyjne udowodniły, że stosowanie zarówno mieszanek, jak i czystego estru rzepakowego jest racjonalne z punktu widzenia wyników dotychczasowych badań; problem paliwa z rzepaku jest problemem ekonomicznym (politycznym) a nie technicznym; jedna z barier (poza opłacalnością ekonomiczną) jest brak normy na biopaliwo, co utrudnia rozwój rynku, w szczególności kontrolę jakości wprowadzanych na rynek biopaliw.

Sesji "Odnawialne źródła energii w rolnictwie" przewodniczył dr Aleksander Szeptycki. dyrektor Instytutu Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa. Na sesji przedstawiono 6 referatów. Referaty dotyczyły znaczenia energetyki odnawialnej w bilansie i prognozach energetycznych polskiego rolnictwa i obszarów wiejskich, racjonalnych założeń projektowania instalacji biogazowych w rolnictwie na przykładzie komór fermentacyjnych o objętości 150, 1000 i 1500 m3, ich wskaźników technologicznych i ekonomicznych oraz możliwych przychodów ze sprzedaży generowanej w spalinowych agregatach prądotwórczych na biogaz energii elektrycznej, możliwości szerszego wprowadzenia w Polsce upraw energetycznych, w tym traw wieloletnich i wierzby. Prowadzący sesję sformułował na podstawie prezentowanych referatów oraz prowadzonej na ich kanwie dyskusji następujące wnioski: przydatność OZE dla rozwoju rolnictwa i aktywizacji obszarów wiejskich nie jest kwestionowana, a udział rolnictwa w produkcji energii z tych źródeł jest i będzie znaczący; koszty nowoczesnych technologii wykorzystania biogazu i upraw energetycznych w krajowym rolnictwie sytuują omawiane technologie na granicy efektywności ekonomicznej; rozwiązania technologiczne instalacji biogazowych do produkcji energii cieplnej (a w Niemczech do produkcji energii elektrycznej i cieplnej) a także ekologicznego nawozu są już dojrzałe technicznie i osiągają dodatni efekt ekonomiczny, uprawa roślin energetycznych (wieloletnie trawy i wierzba) znajduje się w stadium doświadczeń, największy koszt stanowi założenie plantacji (20-30% kosztu produkcji paliwa), ale przy dużych rocznych przyrostach biomasy oczekiwana jest dodatnia efektywność ekonomiczna; w środowisku doradców rolniczych nadal dyskusyjna jest sprawa wykorzystania słomy jako źródła biomasy na cele energetyczne.

Sesji tematycznej "Energetyka wiatrowa" przewodniczyła Pani Katarzyna Michałowska-Knap z Europejskiego Centrum Energii Odnawialnej (EC BREC/IBMER). Na sesji wygłoszono sześć referatów, których tematyka obejmowała: przedstawienie głównych założeń projektu "Programu rozwoju energetyki wiatrowej w Polsce", prezentację duńskich i amerykańskich doświadczeń w dziedzinie rozwoju energetyki wiatrowej, szczegółowe aspekty zagadnień pomiarów i szacowania zasobów energii wiatru.
Przewodnicząca sesji dokonała następującego podsumowania referatów i toczącej się dyskusji:
Prezentacja projektu rządowego "Programu rozwoju energetyki wiatrowej" była tematem większej części dyskusji w trakcie sesji. Jak się okazuje, pomimo wcześniejszych szerokich konsultacji, rozwiązania programu w dalszym ciągu wzbudzają żywą dyskusję w środowisku związanym z energetyką wiatrową. Szczególnie wiele zapytań dotyczy proponowanego systemu "zielonych certyfikatów". Przede wszystkim jednak dyskutanci podkreślali konieczność szybkiego wprowadzenia zmian prawnych, umożliwiających rozwój energetyki wiatrowej. Bez takich zmian szereg inwestycji wiatrowych nie zostanie w najbliższym czasie zrealizowanych. Przedstawiono szereg konkretnych przykładów przeszkód (wynikających m. in. z zapisów prawa budowlanego, przepisów o planowaniu przestrzennym i ochronie środowiska), na jakie napotyka w praktyce realizacja inwestycji wiatrowej. Pojawiły się także głosy o konieczności większej integracji środowiska energetyki wiatrowej, co powoli na skuteczniejsze działanie w celu promocji rozwiązań korzystnych dla tej gałęzi energetyki. Sformułowanie wniosków z tej części sesji poważnie utrudnia fakt, iż w chwili obecnej nie wiadomo, jakie decyzje (i w jakim terminie) zostaną podjęte przez Radę Ministrów odnośnie zakresu realizacji zapisów projektu "Programu rozwoju energetyki wiatrowej...".

W Danii i Stanach Zjednoczonych energetyka wiatrowa znajduje się na znacznie wyższym niż w Polsce etapie rozwoju. Doświadczenia tych krajów (zarówno pozytywne jak i negatywne) mogą być cenną pomocą w planowaniu rozwoju energetyki wiatrowej. Duże zainteresowanie towarzyszyło prezentacji zaawansowanych metod szacowania energii wiatru oraz stanu i poziomu wiedzy o zasobach tej energii w Danii i USA. W zestawieniu z nim poziom uszczegółowienia informacji dostępny dla terenu Polski wydaje się dalece niewystarczający.

W zakresie ocen zasobów energii wiatru prelegenci zaprezentowali najważniejsze czynniki mogące mieć wpływ na dokładność pomiarów i obliczeń zasobów energii wiatru, a także źródła możliwych błędów. Podkreślano znaczenie dokładności przeprowadzanych pomiarów, długości wymaganej serii pomiarowej, prawidłowości opracowania wyników. Przedstawiono także inną od stosowanych dotychczas w Polsce metodę pomiarów prędkości wiatru mini-sodar. Zarówno z referatów, jak i późniejszych pytań wynika, iż niezbędne jest szersze upowszechnienie wiedzy z tego zakresu wśród potencjalnych inwestorów. Prawidłowe oszacowanie zasobów energii wiatru jest bowiem czynnikiem decydującym o finansowej opłacalności wiatru

Sesja tematyczna "Energetyka słoneczna" prowadzona była przez prof. Andrzeja Chochowskiego ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW). Na sesji wygłoszono 9 referatów obejmujących zarówno zagadnienia konwersji fototermicznej energii promieniowania słonecznego w systemach aktywnych i pasywnych, jak i konwersji fotowoltaicznej. W ramach sesji tematycznej odbyła się też odrębna sesja specjalna przygotowana przez instytucje będące członkami grupy ds. energetyki słonecznej w Europejskiej Sieci Organizacji Promujących Technologie Energetyczne (OPET), koordynowanej przez Panią Gilian Glaze z Centrum Badawczego JULICH w Niemczech. Członkowie sieci OPET przedstawili między innymi stan rozwoju energetyki słonecznej w wybranych krajach Unii Europejskiej (Szwecja, Grecja, Niemcy i Polska).

Z przebiegu całej sesji zostały sformułowane następujące wnioski końcowe: potrzebna jest dalsza współpraca międzynarodowa i wymiana doświadczeń w zakresie rozwoju wykorzystania energii promieniowana słonecznego oraz wprowadzania technologii energetyki słonecznej na rynek; o wykorzystaniu energii słonecznej należy pamiętać już na etapie projektowania budynków mieszkalnych i budynków użyteczności publicznej; istotne jest prowadzenie długookresowych badań eksploatacyjnych instalacji do podgrzewania energią słoneczną ciepłej wody użytkowej i ogrzewania pomieszczeń gdyż wyniki eksploatacyjne zazwyczaj znacząco odbiegają in minus od założeń; ze względu na niestabilną w czasie podaż energii promieniowania słonecznego warto rozważyć potrzebę tworzenia hybrydowych systemów zasilania łącząc układy energii konwencjonalnej i odnawialnej oraz krótkoterminowe magazynowanie energii cieplnej; należy przyśpieszyć w Polsce prace nad standaryzacją urządzeń energetyki słonecznej co może pobudzić tworzenie rynku oraz wykorzystać stworzone możliwości badań i atestacji kolektorów słonecznych w kraju (na sesji m.in. prezentowane było stanowisko do badań kolektorów słonecznych wg norm ISO i CEN zbudowane w EC BREC/IBMER) wraz z możliwością ich certyfikacji przez krajową Jednostkę Certyfikującą Wyroby (JCW ZJN IBMER).

Sesji "Energia geotermalna" przewodniczył prof. Władysław Nowak z Politechniki Szczecińskiej. W czasie sesji wygłoszono sześć referatów poświęconych zarówno podsumowaniu dotychczasowych doświadczeń w wykorzystaniu wód geotermalnych w Polsce (referat wprowadzający opracowany w Katedrze Techniki Cieplnej Politechniki Szczecińskiej), jak i kwestiom oceny zasobów energii geotermalnej, najtańszych metod pozyskania wód termalnych oraz studium przypadku współpracy ciepłowni geotermalnej z odbiorcami ciepła. Przewodniczący sesji sformułował następujące syntetyczne podsumowanie i wnioski końcowe: dyskusja dotyczyła zasobów geotermalnych i metod ich wykorzystania, przy czy szczególną uwagę zwrócono na konieczność uwzględnienia kosztów pozyskania energii geotermalnej dla celów grzewczych jako kryterium podejmowania działań inwestycyjnych; zwrócono uwagę na możliwości pozyskania energii geotermalnej z kopalni węgla na terenie Śląska oraz istniejących ale nieczynnych otworów powstałych w trakcie badań geodezyjnych przy poszukiwaniu ropy naftowej i gazu; biorąc pod uwagę, że konferencja dotyczyła wszystkich rodzajów energii odnawialnej zwrócono uwagę na konieczność takiego podejścia, aby podstawowym kryterium ich stosowania były aspekty ekonomiczne oraz praktyczne możliwości ich wykorzystania.

Sesji "Małą energetyka wodna" przewodniczył p. Bogusław Kuba Puchowski, wiceprzewodniczący Towarzystwa Rozwoju Małych Elektrowni Wodnych. Podczas sesji zaprezentowano rożne rozwiązania małych i mikroelektrowni wodnych zlokalizowanych przy istniejących jazach lub nowoprojektowanych zlokalizowanych w dolinie Wisły. Przedstawiono efekty programów badawczych koordynowanych przez Instytut Maszyn Przepływowych PAN, a w szczególności projekty mające na celu doskonalenie turbin typu Banki-Michella. Przedstawiono rolę małych elektrowni wodnych i ich wpływu na środowisko przyrodnicze, gospodarcze i kulturowe Polski. Wykazano ich pozytywny wpływ na wiele dziedzin życia gospodarczego i znaczenie małych elektrowni wodnych dla realizacji celów polityk szczegółowych i zadań rożnych resortów na szczeblu rządu. Dyskusję wywołał postulat bardziej preferencyjnego traktowania małych elektrowni wodnych na tle dużej energetyki wodnej. Uczestnicy sesji zgodnie stwierdzili, że dla unormowania spraw produkcji "zielonej energii" niezbędne jest uchwalenie ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Z bardzo dużym zainteresowaniem spotkała się sesja "Samorządy lokalne a odnawialne źródła energii", której przewodniczył dr Andrzej Kassenberg, prezes Instytutu na rzecz Ekorozwoju. Wygłoszono na niej 10 referatów i uczestniczyło w niej ponad 60 osób. Tematyka prezentowana w referatach, jak i w dyskusji dotyczyła przede wszystkim roli planowania energetycznego na poziomie lokalnym, doświadczeń poszczególnych samorządów we wdrażaniu odnawialnych źródeł energii (OŹE), szczegółowych rozwiązań projektowych w budownictwie. 

Referenci i dyskutanci podkreślali niezmiernie ważną rolę planowania zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i gaz na poziomie lokalnym. Jest ono nie tylko ważne ze względów formalnych (wymóg Prawa energetycznego w stosunku do gmin), ale stanowi ważny instrument działania w gminie czy powiecie. Pozwala władzom lokalnym być rzeczywistym partnerem w stosunku do producentów, dystrybutorów czy użytkowników energii zwłaszcza ze źródeł odnawialnych. Jeden z dyskutantów określił, że "plany te robimy sami dla siebie". Podkreślano w trakcie sesji niezmiernie ważną rolę zarówno włączania wszystkich zainteresowanych stron w proces tworzenia takich planów, jak i rolę edukacyjną tych działań. Stwierdzano bowiem, że świadomość w zakresie nowoczesnych rozwiązań służących zaopatrzeniu w energię i paliwa jest wysoce niewystarczająca. Dotyczy to wszystkich uczestników wspomnianego procesu planowania. Na przykładzie powiatu lidzbarskiego zwrócono uwagę, że często poziom gminy jest niewystarczający do efektywnego ekonomicznie, społecznie i ekologicznie zaplanowania sposobów zaopatrzenia w energię zwłaszcza w energię ze źródeł odnawialnych. Powiat, bowiem, daje szersze możliwości działania niż pojedyncza gmina. Z przykrością stwierdzono, że tylko ok. 10% gmin w Polsce posiada założenia do planów zaopatrzenia w energię elektryczną, ciepło i gaz. Uznano, że warunkiem dalszego rozwoju OŹE jest zachęcanie pozostałych gmin, aby przeprowadziły ww. proces planistyczny, co pozwoli im znacznie lepiej zorientować się w swoich odnawialnych zasobach energetycznych i możliwościach efektywnego wykorzystania energii.

W trakcie sesji zaprezentowane zostały cztery przykłady korzystnych rozwiązań w zastosowaniu odnawialnych źródeł energii na poziomie lokalnym. Dotyczyły one: Lubania, Węgorzewa, Blizne i Wińska. Głównym motywem podejmowania działań przez władze lokalne były względy ekonomiczne związane z kosztami eksploatacji przestarzałych systemów grzewczych. Jednocześnie działania związane z wymianą tych systemów na nowe, funkcjonujące w oparciu o OŹE, wiązane były z działaniami modernizacyjnymi prowadzącymi do zmniejszenia zapotrzebowania na energię. Referenci podkreślali także takie walory tych działań jak: wzrost lokalnego bezpieczeństwa energetycznego, tworzenie lub co najmniej zachowanie miejsc pracy, czy też efekt informacyjno-edukacyjny w danej gminie oraz jednostkach sąsiadujących. Dobry przykład bywa zaraźliwy. Ważkim jest zwrócenie uwagi, ze wszystkie te pozytywne działania były możliwe dzięki wsparciu finansowemu z zewnątrz, czy z Ekofunduszu, czy funduszy ekologicznych czy Banku Ochrony Środowiska (BOŚ) oferującego preferencyjne kredyty. Samodzielnie władz lokalnych nie byłoby stać na taki wydatek inwestycyjny. Nasuwa się w związku z tym wniosek, aby tego typu wspieranie władz lokalnych nadal istniało, a być może jego skala powinna rosnąć lub ceny tradycyjnych nośników energii winny zawierać wszystkie koszty związane z ich użytkowaniem, a więc także koszty zewnętrzne.

W trakcie prezentacji doświadczeń BOŚ w finansowaniu OŹE zwrócono uwagę na możliwość korzystania z innych niż bezpośrednie kredyty na rozwój odnawialnych źródeł energii, takich np. jak kredyty na rozwój agroturystyki czy rozwój rolnictwa. 

W dyskusji zwrócono uwagę na potrzebę zintegrowanego widzenia rozwoju OŹE na poziomie lokalnym. Integracja ta powinna zachodzić zarówno w zakresie mediów (biomasa, słońce, wiatr, woda, biogaz, geotermia), jak i form energii tzn. elektryczna, cieplna, gazowa czy w formie paliwa płynnego, jak i potrzeb użytkowników np.: ogrzewanie, chłodzenie, siła, oświetlenie. Wyraźnie rysuje się brak specjalistów, którzy w sposób kompleksowy i zintegrowany mogliby służyć pomocą gminom w planowaniu energetycznym, a potem w jego realizacji. Domeną tych działań winno być tworzenie małych, lokalnych systemów energetycznych, być może samowystarczalnych.

Uczestnicy sesji wielokrotnie podkreślali, że istnieje pilna potrzeba znacznego zaangażowania się instytucji centralnych w tworzenie przyjaznego klimatu do rozwoju OŹE, w szczególności dotyczy to ministerstw: gospodarki, finansów oraz rolnictwa i terenów wiejskich. Uznano za potrzebne stworzenie silnego lobby, które "wymusiłoby" na tych instytucjach takie rozwiązania. Dla dokumentowania wagi takich działań, i to nie tylko w wymiarze ekonomicznym, wydaje się celowym wypracowanie jednolitej miary użyteczności lokalnej OŹE.

Podczas sesji przedstawiono dwa referaty dotyczące wykorzystania OŹE w budownictwie komunalnym oraz handlowym. Do najważniejszych wniosków z nich wynikających, jak i z dyskusji zaliczyć należy: konieczność myślenia przy projektowaniu i modernizacji budynków kategorią użytkownika, tzn. jak najefektywniej uzyskać jego satysfakcję oraz konieczność kształcenia inżynierów, projektantów, architektów i urbanistów tak, aby na etapie tworzenia projektu czy rozwiązania poszukiwali najefektywniejszy dróg wykorzystania OŹE.

Sesji "Zagadnienia ogólne" współprzewodniczyli Grzegorz Wiśniewski oraz Krzysztof Gierulski z Europejskiego Centrum Energii Odnawialnej (EC BREC/IBMER). W czasie sesji wygłoszono 8 referatów. Tematyka sesji była z założenia bardzo szeroka i obejmowała m.in. problematykę modelowania i symulacji oraz prognozowania wykorzystania energii odnawialnej w bilansie energetycznym kraju i perspektyw wykorzystania mechanizmów elastyczności protokołu z Kioto w tym handlu emisjami i mechanizmu Joint Implementation ("wspólnych działań" - inwestycji służących redukcji emisji gazów cieplarnianych), zagadnienia zintegrowanego wykorzystania rożnych rodzajów energii odnawialnej w skali lokalnej i globalnej, oraz zagadnień sprzedaży "zielonej energii" przez niezależnych dostawców do sieci elektroenergetycznej. Bardzo ważnym dla całej konferencji i postawionych przez jej organizatorów celów był referat wygłoszony przez dr Magdalenę Rogulską i przygotowany wspólnie z mgr Anna Oniszk z EC BREC na temat scenariuszy rozwoju energetyki odnawialnej w Polsce do roku 2020. Referat przedstawiał założenia i wyniki symulacji rozwoju energetyki odnawialnej wygenerowane z wykorzystaniem modelu SAFIRE, opracowanego przez brytyjską firmę ESD i wykorzystywanego powszechnie do prognozowania rozwoju energetyki odnawialnej w Unii Europejskiej. Wyniki symulacji wykazały m.in., że osiągniecie celów ilościowych postawionych w krajowej "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej" jest możliwe pod warunkiem konsekwentnego stosowania politycznych, prawnych i ekonomicznych instrumentów wsparcia dla energetyki odnawialnej. Symulacje pozwoliły także na zbilansowanie kosztów rozwoju energetyki odnawianej oraz korzyści finansowych i zewnętrznych m.in. w postaci zredukowanej emisji dwutlenku węgla (17 mln t CO2 w roku 2010 i 33 mln CO2 w 2020 r) oraz stworzonych nowych miejsc pracy (32,9 tys. osób w roku 2010 i 37,3 tys. w 2020 r.). Podkreślano znaczenie wykorzystania sprawdzonych modeli symulacyjnych do prognozowania rozwoju energetyki odnawialnej i podejmowania strategicznych decyzji politycznych w tym zakresie. 

Inny prototypowy program autorski prezentowany na sesji został stworzony w wersji uproszczonej na Politechnice Gdańskiej do modelowania handlu emisjami w sektorze elektroenergetycznym. Celem modelowania było ustalenie takich wartości opłaty za emisję w formie podatku węglowego, przy których wypełnione zostałyby zobowiązania międzynarodowe Polski w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorze elektroenergetycznym, przy możliwie najniższych kosztach. Wymaganą redukcję emisji (o 6% do roku 2012) uzyskano przy podatku węglowym w wysokości 81 USD/t węgla wyemitowanego i dopuszczalnej emisji 780 kg CO2 na 1 MWh oraz przy znaczącym udziale energetyki wiatrowej (obok elektrowni gazowych) z opcją jej magazynowania w wodnych elektrowniach zbiornikowych. 

Z perspektywy holenderskiej problem redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz możliwości jakie w tym zakresie przedstawia sobą mechanizm Joint Implementation (JI) zaprezentowany został na sesji w referacie Gerarda Smakmana, dyrektora Twente Energy Institute z Holandii. Symulacje wykazały, że aby wypełnić postanowienia protokołu z Kioto, do roku 2012 Holandia będzie zmuszona obniżyć emisję o ok. 50 mln ton CO2. Połowę z zamierzonej redukcji emisji rząd holenderski zamierza osiągnąć poprzez zwiększenie wykorzystania OZE do uzyskania udziału energetyki odnawialnej w bilansie energetycznym kraju na poziomie 10% a pozostałą cześć dzięki mechanizmowi JI i inwestycjom w energetykę odnawialną w takich krajach jak Polska.

Na sesji szeroko dyskutowana była także kwestia promocyjnej ceny zakupu "zielonej energii" w ramach możliwości, jakie stworzyło rozporządzenie Ministra Gospodarki o obowiązku zakupu energii ze źródeł odnawialnych. Bezpośrednią okazją do dyskusji była prezentacja zasad działania i kilkumiesięcznych doświadczeń internetowej platformy obrotu energią elektryczną ze źródeł odnawialnych uruchomioną przez Elektrownię Bełchatów II. Mechanizm wydaje się być atrakcyjną formą pośrednictwa dla niewielkich niezależnych dostawców zielonej energii, zwłaszcza małych elektrowni wodnych. Dyskutowane były też alternatywne formy usprawnienia funkcjonowania wspomnianego rozporządzenia Ministra Gospodarki, w tym zielone certyfikaty, Giełda Energii oraz ustalone ceny zakupu energii ze źródeł odnawianych. 

Oddzielną grupę referatów stanowiły prezentację tzw. zintegrowanych systemów wykorzystania rożnych rodzajów energii odnawialnej w wybranych typach obiektów. Kompleksową koncepcję zintegrowanego systemu wykorzystania odnawialnych źródeł energii przedstawił Zdzisław Szkiruć, dyrektor Węgierskiego Parku Narodowego. Park od kilku lat propaguje w obiektach na swoim terenie i w gminach wykorzystanie odnawialnych źródeł energii, głównie energii słonecznej i energii biomasy wpisując je w szeroko pojętą koncepcję ochrony przyrody, ścieżek edukacyjnych i rozwoju ekoturystyki w regionie. Najnowszym projektem w tym zakresie jest znajdujący się na etapie projektowania Ośrodek Rozwoju Zrównoważonego i Centrum Energii Odnawialnych. Ośrodek wybudowany będzie na 13 ha uroczysku, gdzie powstaną trzy ściśle powiązane ze sobą elementy: ścieżka edukacji kulturowej, ścieżka edukacji przyrodniczej oraz Centrum Energii Odnawialnych składające się z bazy szkoleniowej dla 60 osób, wykorzystującej wyłącznie odnawialne źródła energii.

Podsumowanie

Trudno jest dokonać podsumowania bogatej merytorycznie i szerokiej tematycznie konferencji. Zakres prezentowanej problematyki i wielość proponowanych zagranicą i w Polsce rozwiązań technicznych i organizacyjnych budzi respekt. Nawiązując do zasadniczego celu konferencji, jakim było otwarcie i wsparcie procesu wdrażania krajowej "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej", wypada stwierdzić, że w energetyce odnawialnej nie ma jednego rozwiązania organizacyjnego, nie ma jednej technologii, która spełniałyby potrzeby i oczekiwania wszystkich. Optymalnych rozwiązań należy poszukiwać w konkretnych warunkach lokalizacyjnych i w konkretnych uwarunkowaniach makrogospodarczych. Zapewnienie warunków uczestnictwa w procesie rozwoju wykorzystania energetyki odnawialnej w Polsce wszystkim zainteresowanym stanowi wyzwanie dla rządu. Z perspektywy centrum kierunki rozwoju energetyki powinny być zbieżne z działaniami podejmowanymi w Unii Europejskiej oraz inicjatywami podejmowanymi na szczeblu samorządu terytorialnego. Zapisy krajowej "Strategii rozwoju energetyki odnawialnej" odzwierciedlają krajowe uwarunkowania, są zbieżne z tym co dzieje się w Unii Europejskiej i odpowiadają aspiracjom władz samorządowych i społeczności lokalnych. To wydaje się być najważniejszym wnioskiem z konferencji i pozwala z nadzieją patrzeć na dalszy rozwój energetyki odnawialnej w Polsce. Konferencja "Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku" pokazała możliwości i znaczenie sektora energetyki odnawialnej i dała istotny wkład merytoryczny do toczącej się dyskusji na temat jego przyszłości w Polsce. Liczące 500 stron materiały konferencyjne można otrzymać po wypełnieniu formularza znajdującego się na stronie internatowej Europejskiego Centrum Energii Odnawialnej: www.ibmer.waw.pl/ecbrec

Opracował Przewodniczący Komitetu Programowego Konferencji

Grzegorz Wiśniewski
Europejskie Centrum Energii Odnawialnej
EC BREC/IBMER

Odnawialne źródła energii u progu XXI wieku

Promocje: