Z brzucha ziemi

Pompy ciep│a | OÂwietlenie LED, ┐arˇwki LED | Kolektory s│oneczne | Certyfikat energetyczny | Pod│ogˇwka

Z brzucha ziemi... W ostatnich 20 latach na budow─Ö instalacji geotermalnych na ca┼éym ┼Ťwiecie wydano ponad 22 mld dolar├│w. W Polsce mamy najwi─Öksze zasoby ciep┼éych w├│d pod ziemi─ů - twierdz─ů naukowcy.

Tu jest miejsce na reklamŕ.
Zobacz cennik
W ostatnich 20 latach na budow─Ö instalacji geotermalnych na ca┼éym ┼Ťwiecie wydano ponad 22 mld dolar├│w. W Polsce mamy najwi─Öksze zasoby ciep┼éych w├│d pod ziemi─ů - twierdz─ů naukowcy.

Energia przyjazna ┼Ťrodowisku

Z brzucha ziemi

 

W Zakopanem od kilku dni dzia┼éa sie─ç ciep┼éownicza wykorzystuj─ůca zasoby geotermalne Podhala. W ci─ůgu dw├│ch lat do sieci zostan─ů pod┼é─ůczone Ko┼Ťcielisko i Nowy Targ.

FOT. GRZEGORZ MOMOT

KRYSTYNA FOROWICZ

Podziemne ciep┼ée wody w Polsce mog─ů sta─ç si─Ö energetycznym przebojem XXI wieku. Potrzeba tylko troch─Ö pieni─Ödzy i wi─Öcej przekonania - twierdz─ů prof. Jacek Zimny i Julian Soko┼éowski z krakowskiej Akademii G├│rniczo-Hutniczej.

 

 

 

Naukowcy wykonali ekspertyz─Ö na temat mo┼╝liwo┼Ťci wykorzystania odnawialnych ┼║r├│de┼é energii dla zapewnienia bezpiecze┼ästwa energetycznego kraju. Prac─Ö wykonali na zlecenie Sejmu, jako cz─Ö┼Ť─ç przygotowa┼ä do debaty na temat polityki ekologicznej i zr├│wnowa┼╝onego rozwoju.

Gor─ůce serca profesor├│w

Profesorowie Jacek Zimny i Julian Soko┼éowski uznali, ┼╝e Polska mog┼éaby by─ç krajem mlekiem i miodem p┼éyn─ůcym, gdyby m─ůdrze si─Ögn─ů─ç po naturalne zasoby czystej energii. Ich potencja┼é jest jednym z najwi─Ökszych w ca┼éej Europie (z uwagi na du┼╝─ů powierzchni─Ö kraju i energi─Ö geotermiczn─ů Ziemi) - je┼Ťli nie najwi─Ökszy z grona pa┼ästw UE i kraj├│w stowarzyszonych.

W ocenie naukowc├│w, wykorzystanie tylko cz─Ö┼Ťci wielkich potencjalnych zasob├│w energii odnawialnej pozwoli┼éoby na zaspokajanie po┼éowy naszych potrzeb i wraz z korzystaniem z w┼éasnych surowc├│w, uniezale┼╝nienie od importu. Energi─Ö wiatru mo┼╝na wykorzystywa─ç na 40 proc. powierzchni kraju. Technologie kolektor├│w s┼éonecznych do uzyskiwania ciep┼éa pozwalaj─ů korzysta─ç z nich przez ca┼éy rok nawet przy rozproszonej energii - gdy niebo jest zachmurzone - przekonywali. Istotn─ů cz─Ö┼Ť─ç potrzebnej energii - przede wszystkim w rolnictwie - mo┼╝na uzyska─ç z biomasy.

- Prawie 80 proc. terytorium Polski pod powierzchni─ů posiada baseny z gor─ůc─ů wod─ů. Blisko 100 du┼╝ych miast (powy┼╝ej 50 tys. mieszka┼äc├│w) mog┼éoby do swoich sieci ciep┼éowniczych dostarcza─ç gor─ůc─ů wod─Ö o temperaturze powy┼╝ej 100 st. C. - twierdzi prof. Jacek Zimny.

 
Na rozw├│j czystych ┼║r├│de┼é energii wydajemy ze ┼Ťrodk├│w publicznych 50 razy mniej pieni─Ödzy ni┼╝ kraje nale┼╝─ůce do UE. Polska, staraj─ůc si─Ö o przyj─Öcie do Unii Europejskiej, musi do 2010 roku, pozyskiwa─ç 7,5 proc. energii odnawialnej, a do 2020 roku 12 proc. Kraje UE postawi┼éy sobie ambitniejszy cel - 22 proc. udzia┼é energii elektrycznej ze ┼║r├│de┼é odnawialnych w ca┼ékowitej konsumpcji energii elektrycznej do 2010 r. (dyrektywa 2001/77/EC)

Obecnie udział energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym Polski wynosi 2,5 proc.

 

Ekspertyza wywo┼éa┼éa burz─Ö w ┼Ťrodowisku geolog├│w, przynajmniej w tej cz─Ö┼Ťci odnosz─ůcej si─Ö do energii geotermalnej - o samej ekspertyzie pisali┼Ťmy w marcu ub.r. W listach do redakcji zaprotestowali pracownicy Pa┼ästwowego Instytutu Geologicznego w Warszawie.

- Polska nale┼╝y do kraj├│w o ┼Ťrednich zasobach tego bogactwa - pr├│bowa┼é studzi─ç gor─ůce serca profesor├│w Micha┼é Wi┼éczy┼äski, by┼éy g┼é├│wny geolog kraju.

Bank Światowy uwierzył

W nasze "gor─ůce bogactwo" uwierzy┼é Bank ┼Üwiatowy i udzieli┼é nam po┼╝yczki 38,2 mln USD na sfinansowanie projektu wykorzystania energii geotermalnej dla ciep┼éownictwa na Podhalu.

- Jest to jeden z najwi─Ökszych na ┼Ťwiecie projekt├│w ekologicznych wykorzystuj─ůcych ┼║r├│d┼éa geotermiczne (z wn─Ötrza Ziemi) i jeden z nielicznych, kt├│ry uzyska┼é tak mocne wsparcie ze strony Banku ┼Üwiatowego w regionie Europy i Azji ┼Ürodkowej - powiedzia┼é Basil Kavalsky, dyrektor krajowy B┼Ü na Estoni─Ö, Litw─Ö, ┼üotw─Ö oraz Polsk─Ö. Umowa mi─Ödzy B┼Ü i rz─ůdem Polski zosta┼éa podpisana w czerwcu w ub.r.

Realizacja projektu ju┼╝ si─Ö rozpocz─Ö┼éa. Cel zosta┼é jasno sprecyzowany; chodzi o ograniczenie emisji dwutlenku w─Ögla z lokalnych kot┼éowni opalanych koksem i w─Öglem kamiennym. Dotyczy to kilku miast (w tym Zakopanego i Nowego Targu) oraz 4 gmin podhala┼äskich - Poronin, Ko┼Ťcielisko, Szaflary i Bia┼éy Dunajec.

┼ü─ůczny koszt inwestycji wyniesie 96,70 mln USD. Projekt wsp├│┼éfinansuj─ů Unia Europejska, USA, rz─ůd Danii oraz inne instytucje.

Najcieplej w Jaszczur├│wce

Prof. Roman Ney z Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energi─ů PAN uwa┼╝a, ┼╝e 2/3 powierzchni kraju, to obszar na kt├│rym wody geotermalne mo┼╝na swobodnie wykorzysta─ç. S─ů to z┼éo┼╝a (zbadane i udokumentowane);

- w rejonie Ni┼╝u Polskiego, gdzie znajduje si─Ö 6225 km sze┼Ťc. w├│d podziemnych o temperaturze od 20 do 120 st. C, zawieraj─ůcych energi─Ö ciepln─ů rz─Ödu 32,4 mld ton paliwa umownego;

- w obr─Öbie zapadliska podkarpackiego, gdzie nagromadzone jest prawie 360 km sze┼Ťc. w├│d o temperaturze od 35 do 120 st. C, a zgromadzon─ů w nich energi─Ö ciepln─ů szacuje si─Ö na 1,5 mld t.p.u.

- na terenie Karpat Polskich do zagospodarowania jest oko┼éo 100 km sze┼Ťc. w├│d geotermalnych o warto┼Ťci blisko 700 mln t.p.u.

Najkorzystniejsze warunki do eksploatacji podziemnego ciep┼éa istniej─ů w rejonie podhala┼äskim, o czym wiadomo od prawie stu lat. Pierwsze ┼║r├│d┼éa cieplicowe w Jaszczur├│wce zosta┼éy odkryte w 1844 r. Podhala┼äskie wody maj─ů temperatur─Ö od 35 st. C do ponad 120 st. C, odznaczaj─ů si─Ö nisk─ů mineralizacj─ů i bardzo wysokim, bo wynosz─ůcym do 25 bar, ci┼Ťnieniem artezyjskim.

 
INSTALACJOM PRZYPATRUJ─ä SI─ś EKOLODZY

 

Powstaj─ůcym w naszym kraju instalacjom geotermalnym z uwag─ů przypatruj─ů si─Ö ekolodzy. Chodzi o to, aby wyci─ůgni─Öte z wn─Ötrza ziemi wody, po wykorzystaniu nie by┼éy zrzucane do pobliskich rzek, tylko ponownie zat┼éaczane w g┼é─ůb ziemi. Zalegaj─ůce g┼é─Öboko wody geotermalne, kontaktuj─ůce si─Ö ze z┼éo┼╝ami ropy naftowej, ska┼╝one s─ů cz─Östo wyst─Öpuj─ůcymi na tej g┼é─Öboko┼Ťci minera┼éami i zwi─ůzkami - rt─Öci─ů, kwasem borowym i zwi─ůzkami fenolopochodnymi. Cz─Östo te┼╝ przy pompowaniu wody dochodzi do uwalniania si─Ö truj─ůcych gaz├│w z pok┼éad├│w np. siarkowodoru czy chmur pary zawieraj─ůcej r├│wnie toksyczne zwi─ůzki.

Istnieje te┼╝ zagro┼╝enie opadania poziomu w├│d podziemnych, gdy wody nie zostan─ů zawr├│cona do ziemi.

Nowa ustawa - "Prawo geologiczne i g├│rnicze" po raz pierwszy zaliczy┼éa wody geotermalne do kopalin, co niew─ůtpliwie b─Ödzie porz─ůdkowa─ç proces ich poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania.

 

Zasoby te naukowcy oszacowali na 10 km sze┼Ťc., a energi─Ö ciepln─ů w nich zawart─ů na prawie 60 mln ton paliwa umownego. Cz─Ö┼Ť─ç tego bogactwa zagospodarowano w basenie k─ůpielowym na Anta┼é├│wce - woda ma temperatur─Ö 36 st. C i nie zamarza nawet zim─ů.

G├│rale nie chcieli, teraz chwal─ů

W miejscowo┼Ťci Ba┼äska Ni┼╝na zosta┼é wybudowany i oddany do eksploatacji pierwszy w Polsce Do┼Ťwiadczalny Zak┼éad Geotermalny (w latach 1989-1993), obecnie dzia┼éaj─ůcy jako Laboratorium Geotermalne. Dostarcza ciep┼éo do 220 gospodarstw. Pocz─ůtkowo g├│rale nie chcieli geotermii.

- Ciep┼éo spod ziemi pochodzi z piek┼éa - przeklinali. Dopiero jak ksi─ůdz po┼Ťwi─Öci┼é pierwsze domy ogrzewane ciep┼éem z gor─ůcych w├│d ludzie przestali si─Ö ba─ç. Nawet s─ů zadowoleni, nie wo┼╝─ů koksu i w─Ögla, zmniejszy┼éa si─Ö szara czapa dym├│w w Dolinie Bia┼éego Dunajca i dzieci mniej choruj─ů.

Geotermia Podhala┼äska SA. zamierza w ci─ůgu najbli┼╝szych lat doprowadzi─ç ciep┼éo geotermalne dla 7 tys. mieszka┼äc├│w Zakopanego oraz pod┼é─ůczy─ç do sieci 7 tys. odbiorc├│w w Nowym Targu. Za┼éo┼╝eniem jest produkcja ok. 510 tys. GJ (gigad┼╝uli) ciep┼éa na rok.

Wody geotermalne - podobnie jak wiatr, woda, s┼éo┼äce - s─ů ┼║r├│d┼éem czystej energii, praktycznie niewyczerpalnym. Nie ma ha┼éd ┼╝u┼╝lu, emisji tysi─Öcy ton py┼é├│w i gaz├│w do atmosfery, kt├│re powstaj─ů przy spalaniu w─Ögla. Np. w Zakopanem, gdzie w ci─ůgu roku spala┼éo si─Ö do niedawna ok. 150 tys. ton w─Ögla, obecnie po ogrzaniu po┼éowy miasta z instalacji geotermicznych i w 1/3 gazem ziemnych (jako uzupe┼énienie) emisja zanieczyszcze┼ä spad┼éa o 2/3.

Trzy ciepłownie - Pyrzyce bez kominów

Polska geotermia zacz─Ö┼éa si─Ö od Podhala. Dzi┼Ť nie ma w─ůtpliwo┼Ťci; zasoby geotermalne zak┼éadu Ba┼äska-Bia┼éy Dunajec wystarczaj─ů na pokrycie ciep┼éa do ogrzewania Zakopanego, Nowego Targu oraz innych mniejszych miejscowo┼Ťci tego regionu.

W podszczeci┼äskich Pyrzycach od kilku lat pracuje druga ciep┼éownia "nap─Ödzana" wod─ů z wn─Ötrza ziemi o szczytowej mocy cieplnej 50 MW.

- Pierwszy ┼Ťwider poszed┼é do ziemi kilka lat temu - m├│wi Kazimierz Lipi┼äski, burmistrz Pyrzyc. Dzi┼Ť zak┼éad ogrzewa ca┼ée miasto, wszystkie zak┼éady pracy oraz uprawy szklarniowe. Gor─ůca woda o temperaturze ponad 60 st. C wydobywana jest z g┼é─Öboko┼Ťci 1640 m. Jej zasoby wystarcz─ů na wiele lat. Zlikwidowane zosta┼éy wszystkie ma┼ée kot┼éownie w─Öglowe. Zu┼╝ywa┼éy one ok. 30 tys. ton w─Ögla rocznie.

Pyrzyce s─ů obecnie pierwszym w Polsce regionem bez komin├│w, najczy┼Ťciejszym w kraju i do tego z nadwy┼╝k─ů mocy. Oferta dla potencjalnych inwestor├│w powinna zatem wyda─ç si─Ö kusz─ůca. Miasto oczekuje inwestycyjnego boomu. Eksperci z Warszawy ocenili, ┼╝e woda geotermalna z Pyrzyc mo┼╝e by─ç wykorzystywana w celach leczniczo-rekreacyjnych. Pyrzyczanie zastanawiaj─ů si─Ö nad budow─ů otwartych zasilanych ciep┼é─ů wod─ů basen├│w czynnych przez ca┼éy rok. Z geotermii b─Öd─ů mog┼éy korzysta─ç zak┼éady przemys┼éowe, przetw├│rnie pasz, szklarnie, w┼éa┼Ťciciele staw├│w rybnych. Do Pyrzyc przyje┼╝d┼╝aj─ů studenci, pisz─ů prace magisterskie o ciep┼éowni.

Trzecia w Polsce instalacja geotermalna pracuje od 1999r. w Mszczonowie na Mazowszu. Moc szczytowa wynosi 12 MW, roczn─ů produkcj─Ö ciep┼éa szacuje si─Ö na 100 tys. GJ.

Plany maj─ů tak┼╝e inne miasta.

Poszli┼Ťmy "po rozum do g┼éowy"

- Dopiero niedawno poszli┼Ťmy "po rozum do g┼éowy", ┼╝e gor─ůca woda tak┼╝e mo┼╝e by─ç polskim z┼éotem - obstaj─ů przy swojej ekspertyzie prof. Jacek Zimny i Julian Soko┼éowski. Ju┼╝ Stanis┼éaw Staszic wskazywa┼é, ┼╝e okolice ┼üodzi s─ů bogate w wody geotermalne. W 1825 r. ten wielki autorytet o┼Ťwiecenia pisa┼é o ┼üodzi: - Ma┼ée drewniane miasteczko (┼ü├│d┼║ liczy┼éa w├│wczas kilkaset mieszka┼äc├│w) przeznaczone pod fabryki powinno wykorzystywa─ç swoje zasoby ciep┼éych w├│d. Apelowa┼é do gor─ůcych serc mieszka┼äc├│w ┼üodzi, by si─Ögn─Öli po to, co im matka natura w wianie przypisa┼éa. Dzi┼Ť ┼ü├│d┼║, licz─ůca prawie 1 mln mieszka┼äc├│w, spala rocznie 1,5 mln ton w─Ögla i odpowiednio do tego produkuje zanieczyszczenia.

Energia geotermalna - jak przedstawiaj─ů autorzy ekspertyzy - to nie tylko gigantyczne, niewyczerpalne zasoby, ale te┼╝ jest to najta┼äsza energia w polskich warunkach.

Koszt jednostkowy wyprodukowania 1 GJ energii cieplnej jest najtańszy z ciepłowni geotermalnej, i o 30 proc. niższy niż ze spalania węgla (według danych MPEC Małopolska). W Geotermii Podhalańskiej koszt wyprodukowania 1GJ wynosi 4-7 USD, w Pyrzycach pod Szczecinem ok. 3 USD.

Przez wiele lat profesorowie Julian Sokołowski i Roman Ney w pełni rozpoznali zasoby ciepłych źródeł podziemnych, prawie w każdym województwie i wielu gminach.

Owocem ich badań było uruchomienie trzech zakładów geotermalnych; w Bańskiej - Biały Dunajec, w Pyrzycach i ostatnio w Mszczonowie.

- Na ca┼éym ┼Ťwiecie w ostatnich 20 latach na budow─Ö instalacji geotermalnych wydano ponad 22 mld dolar├│w. Ca┼ékowita moc ciep┼éowni geotermalnych w Europie wynosi 8300 MW. Polska znajduje si─Ö na 14 miejscu w tym rankingu. -

 

Autorka publikacji otrzyma┼éa nagrod─Ö w konkursie Narodowego Funduszu Ochrony ┼Ürodowiska i Gospodarki Wodnej za cykl najlepszych artyku┼é├│w prasowych, reporta┼╝y lub felieton├│w dotycz─ůcych problematyki zwi─ůzanej z ekologi─ů. Narodowy Fundusz pokrywa tak┼╝e koszty publikacji artyku┼éu na ┼éamach "Rzeczpospolitej".

Źródło: Rzeczpospolita.pl

Z brzucha ziemi

Promocje:

PROMOCJE: