Pompy ciepła | Oświetlenie LED, żarówki LED | Kolektory słoneczne | Certyfikat energetyczny | Podłogówka

Ciepło z głębi ziemi... Nigdzie w Polsce na taką skalę nie wykorzystuje się energii geotermalnej jak na Podhalu.

Tu jest miejsce na reklamę. Zobacz cennik

Geotermia Podhalańska skorzystała w znacznej mierze z pieniędzy europejskiego funduszu Phare

(c) JACEK PODGÓRSKI

Nigdzie w Polsce na taką skalę nie wykorzystuje się energii geotermalnej jak na Podhalu. Ciągle przybywa tam nowych odbiorców ciepłej wody pochodzącej z odwiertów w Bańskiej Niżnej. Dzięki tej ekologicznej technologii wyraźnie poprawiło się powietrze w Zakopanem.

Proekologiczna inwestycja możliwa była dzięki istnieniu podziemnych naturalnych zasobów ciepłej wody znajdujących się pod całym Podhalem. Spływając z północnych zboczy Tatr, wodne strugi dostają się do szczelin wodonośnych skał wapieni i dolomitów zalegających całą nieckę podhalańską. Woda wnikając coraz głębiej, ogrzewa się. Na terenie Zakopanego na głębokości kilometra woda ma temperaturę 26 stopni Celsjusza, ale już w okolicach Białego Dunajca i Bańskiej Niżnej na głębokości poniżej dwóch kilometrów osiąga około 90 stopni. Ten wielki rezerwuar ciepłych wód zamknięty jest od góry szczelnym fliszem podhalańskim, od spodu twardymi skałami krystalicznymi. Od północy barierę dla wypływu gorących wód stanowi skalny kompleks Pienin.

Cieplice w zakopiańskiej Jaszczurówce znane były już w połowie XIX w. W latach sześćdziesiątych XX w. robiono odwierty na Antałówce, a w 1980 r. w Bańskiej Niżnej, gdzie przed dziesięcioleciem Polska Akademia Nauk zbudowała doświadczalny zakład geotermalny. Eksperymentalnie dostarczono wówczas ciepłą wodę do dziesięciu domów. Próba okazała się udana. Wtedy też zapadła decyzja o wykorzystaniu podziemnych wód na dużą skalę. W 1994 r. powstała spółka Geotermia Podhalańska, rozpoczynając budowę systemu dostarczania do Zakopanego i innych miejscowości Podhala ciepłej wody. Głównym i dominującym akcjonariuszem spółki jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, ale przystąpiły do niej też lokalne samorządy i instytucje.

- W latach 1994 - 2003 zainwestowaliśmy około 212 mln zł. Oprócz środków własnych spółki pieniądze pochodziły m.in. z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, EkoFunduszu Banku Światowego, europejskiego funduszu Phare, amerykańskiego USAID, kredytów lokalnych - wyjaśnia dr inż. Piotr Długosz, prezes zarządu Geotermii Podhalańskiej SA. Do 2013 r. spółka będzie spłacać pożyczki. - Tego typu inwestycje wymagają dużych nakładów kapitałowych. Natomiast eksploatacja nie jest droga - dodaje prezes Długosz.

Ciepła woda pobierana jest z dwóch odwiertów w Bańskiej Niżnej. Trafia do wymiennikowni, gdzie oddaje ciepło, i wraca pod ziemię. Natomiast ogrzana geotermalną energią zwykła woda pompowana jest z wymiennikowni w Bańskiej Niżnej dwunastokilometrową magistralą - przez świetnie izolowane rury o średnicy pół metra - do Zakopanego, zasilając po drodze odbiorców w innych miejscowościach. Docierając do Zakopanego, woda ma 80 - 82 stopnie C. To wystarcza do zapewnienia miastu ciepłej wody użytkowej oraz ogrzania domów w standardowych warunkach. Gdy jednak zima jest wyjątkowo mroźna i zjedzie mnóstwo turystów, zapotrzebowanie na ciepło może gwałtownie wzrosnąć. W takich wypadkach woda jest dogrzewana w zakopiańskiej kotłowi szczytowej.

- Z naszych dostaw korzystają już wszystkie bloki w Zakopanem, 90 proc. hoteli i pensjonatów oraz ok. 200 odbiorców indywidualnych. Do końca tego roku zasilać będziemy ciepłem geotermalnym 80 proc. miasta. Liczymy, że 100 proc. osiągniemy w 2005 r. - informuje prezes Długosz.

Z geotermalnego ciepła korzysta też 200 domów w Bańskiej Niżnej, podłączani są odbiorcy w Białym Dunajcu i Poroninie. W przyszłym roku Geotermia Podhalańska chce wejść do Szaflar i do połowy sieci ciepłowniczej Nowego Targu, a później także do Kościeliska.

Odbiorcy energii geotermalnej wskazują na wiele korzyści, jakie niesie ona ze sobą. Jest znacznie tańsza od ogrzewania olejem i elektrycznością, a porównywalna z gazem, węglem i koksem. A jednocześnie nie wymaga żadnej specjalnej obsługi, zatrudniania palaczy, dowozu paliwa.

Nade wszystko jednak geotermia jest technologią ekologiczną. Jak wykazały badania, dzięki zastosowaniu jej do ogrzewania domów w Zakopanem i wyeliminowaniu dwustu kotłowni powietrze w mieście jest czystsze - o połowę zmniejszyła się m.in. emisja dwutlenku siarki i pyłu zawieszonego oraz o prawie 80 proc. dwutlenku węgla.

Jerzy Sadecki

Ciepło z głębi ziemi