Dzisiejsza swiatowa premiera Living Planet Report 2004, publikacji przygotowywanej co dwa lata przez miedzynarodowa organizacje ekologiczna WWF, przynosi niepokojace informacje na temat kondycji naszej planety. Z najnowszej edycji raportu wynika, ze ludzkosc konsumuje dzisiaj o 20% wiecej naturalnych zasobow, niz Ziemia jest w stanie wyprodukowac. Natomiast w ciagu trzydziestu lat (od roku 1970 do 2000) az o 40% zmniejszyla
sie liczba gatunkow kregowcow zamieszkujacych nasza planete. Living Planet
Report 2004 stanowi zestawienie wynikow prowadzonych na calym swiecie badan
naukowych, ktore analizuja wplyw czlowieka na nasza planete. Znacznie szybciej
tracimy naturalny kapital naszej planety w stosunku do jej mozliwosci
regeneracyjnych - mowi dr Claude Martin, Dyrektor Generalny WWF International
Zaciagamy ekologiczny dlug, ktorego nie bedziemy w stanie splacic, jesli rzady
panstw calego swiata nie przywroca rownowagi pomiedzy konsumpcja naturalnych
zasobow, a zdolnoscia Ziemi do ich odnawiania.
Raport WWF, przygotowywany we wspolpracy z UNEP i Global Footprint Network,
opiera sie na dwoch wskaznikach - Living Planet Index (LPI) i Ekological
Footprint (EF), ktore pozwalaja okreslic stan natury i wykorzystanie naturalnych
zasobow w 148 krajach na swiecie. Living Planet Index pokazuje, jak zmienia sie
liczba dzikich gatunkow zwierzat na przestrzeni lat. LPI uwzglednia 555 gatunkow
ziemnych, 323 gatunki slodkowodne i 267 gatunki morskie. EF jest miara rownowagi
miedzy wykorzystaniem zasobow naturalnych Ziemi przez czlowieka a mozliwosciami
produkcyjnymi naszej planety. Pokazuje tez mozliwosci absorpcji odpadow
produkowanych przez czlowieka.
Alarmujace dane
Z analizy Living Planet Index wynika, ze kondycja naszej planety jest
zagrozona przez wzrastajaca konsumpcje naturalnych zasobow. Okazuje sie, ze w
latach 1970-2000 liczba gatunkow zwierzat ziemnych i morskich zmniejszyla sie o
30%, a slodkowodnych az o polowe. WWF uwaza, ze jest to bezposrednia
konsekwencja rosnacego zapotrzebowania ludzkosci na zywnosc, energie i wode.
Drugi wskaznik, tzn. Ecological Footprint, potwierdza trendy wskazywane przez
WWF w poprzednich raportach "Living Planet". Wskaznik ten, tlumaczony
jako wplyw czlowieka na Ziemie, wzrosl dwuipolkrotnie od 1961 roku. Tegoroczny
raport ujawnia, ze aby zaspokoic potrzeby jednego mieszkanca naszej planety
potrzeba az 2,2 hektara powierzchni. Tymczasem, jezeli podzielimy powierzchnie
produkcyjna Ziemi przez liczbe mieszkancow, okaze sie, ze na jedna osobe
przypada tylko 1,8 hektara. Oznacza to, ze konsumujemy az o 20% wiecej, niz
Ziemia jest w stanie wyprodukowac. W Polsce deficyt ekologiczny wynosi 1,6 ha/osobe
tzn. potrzeby konsumpcyjne przecietnego Polaka zaspokoi powierzchnia 3,6 ha/osobe,
podczas gdy zdolnosci produkcyjne w naszym kraju wynosza 2 ha/osobe. Pod
wzgledem wielkosci ekologicznego deficytu plasujemy sie na 24 miejscu w skali
swiata (na 148 panstw). Najwiekszy deficyt notuje sie w przypadku Kuwejtu (1
miejsce z 9,2 ha/osobe), Zjednoczone Emiraty Arabskie (2 miejsce z 8,9 ha/osobe)
i Izrael (3 pozycja z 4,9ha/osobe) oraz na 13 miejscu w skali Europy. W Europie
najwiekszy dlug wobec przyrody zaciagnela Holandia, Grecja i Wielka Brytania (EF
okolo 4 ha/osobe), natomiast rezerwy ekologiczne posiada Finlandia (-5,4 ha/osobe),
Szwajcaria (-2,7 ha/osobe), Rosja (-2,6 ha/osobe), ktorych potencjal produkcyjny
przewyzsza potrzeby konsumpcyjne mieszkancow.
Innym alarmujacym sygnalem jest wzrost wykorzystania energii pochodzacej
glownie z eksploatacji zloz gazu, wegla czy ropy. Jest to najszybciej rosnacy
wskaznik naszego wplywu na Ziemie, ktory zwiekszyl sie o prawie 700% pomiedzy
rokiem 1961 a 2000. W przypadku zuzycia energii roznice pomiedzy krajami o
wysokim i niskim dochodzie sa szczegolnie wyrazne. Wynika to przede wszystkim z
tego, ze ludzie sa w stanie zjesc tylko okreslona ilosc pozywienia, podczas gdy
mozliwosci konsumpcyjne energii sa w zasadzie nieograniczone, limituje je tylko
zasobnosc portfela.
Z raportu wynika, ze konsumpcja krajow zachodnich, zwlaszcza Ameryki
Polnocnej, kilkakrotnie przekracza srednia dla naszego globu. Ekological
footprint (EF) przecietnego Europejczyka jest az pieciokrotnie wiekszy, niz
mieszkanca Afryki czy Azji. W najblizszej przyszlosci wykorzystanie zasobow
naszej planety prawdopodobnie znacznie wzrosnie, gdy regiony bardziej zacofane
rozwijajac sie zwieksza jednoczesnie swoje potrzeby konsumpcyjne.
Jeszcze nie jest za pozno
Zrownowazone wykorzystanie zasobow Ziemi i wysoka jakosc zycia nie sa
pojeciami przeciwstawnymi - twierdzi Jonathan Lob, jeden z autorow raportu.
Musimy jednak wyrownac zachwiana rownowage w srodowisku i zaprzestac
marnotrawienia jego zasobow. Autorzy raportu sa zdania, ze jeszcze nie jest za
pozno na wyrownanie dlugu, ktory zaciagamy wobec naszej planety. Jednak dalszy
rozwoj powinien uwzgledniac potrzebe zachowania rownowagi miedzy mozliwosciami
produkcyjnymi Ziemi a konsumpcja. Konieczne sa jednak takie rozwiazania, ktore
zapewnia jednoczesnie wysoka jakosc zycia mieszkancow naszego globu. To trudne
zadanie stoi przed rzadami calego swiata, ktore, aby chronic nasza planete
powinny, jak najszybciej podjac zdecydowane dzialania.
W ostatnich latach swiatowa spolecznosc ustanowila jasny cel dla utrzymania
bioroznorodnosci i trwalosci srodowiska. W 2002 roku podczas Swiatowego Szczytu
nad Roznorodnoscia Biologiczna uczestniczace w nim rzady przyjely plan, aby do
2010 roku znaczaco zmniejszyc stopien straty bioroznorodnosci. WWF wzywa rzady
krajow swiata do dzialania nad wypelnieniem swojego zobowiazania, ktore bylo
ponownie wielokrotnie podejmowane podczas tegorocznej Konwencji Narodow
Zjednoczonych o Roznorodnosci Biologicznej w Kuala Lumpur.
Raport znajduje sie pod adresem
http://www.wwf.pl/publikacje/lpr2004underembargo.pdf
Swoj wlasny Ecological footprint sprawdzisz pod adresem
http://www.footprintnetwork.org/gfn_sub.php?content=myfootprint
Prosimy o stosowanie nastepujacej nazwy naszej organizacji - WWF lub WWF
miedzynarodowa organizacja ekologiczna
Dodatkowych informacji udziela:
Magdalena Dul - Kierownik Dzialu Komunikacji, WWF Polska, tel. 0604 914 709, e-mail:mdul@wwf.pl,
Agnieszka - Specjalista ds. Komunikacji, WWF Polska, tel. 0692 452 118,
e-mail: asznyk@wwf.pl,
Promocje: