Raport "Status fotowoltaniki w państwach nowo przyjętych do UE" został opracowany na zlecenie Komisji Europejskiej. Nowe państwa członkowskie mają dużo do nadrobienia w stosunku do krajów Piętnastki - zwraca uwagę w wypowiedzi dla PAP dr Stanisław Pietruszko z Politechniki Warszawskiej, redaktor i współautor raportu. Jak wynika z danych dotyczących 2003 roku, moc systemów fotowoltanicznych zainstalowanych w państwach nowo przyjętych do Unii (z wyłączeniem Cypru i Malty, a z uwzględnieniem Rumunii i Bułgarii) jest na poziomie 0,7 MW, natomiast w krajach starej Unii, Szwajcarii i Norwegii - jest aż 8000 razy większa i wynosi prawie 600 MW. Spośród krajów nowo przyjętych najlepiej wypadają Czechy, gdzie zainstalowano systemy fotowoltaniczne o mocy około 330 kW. Dla porównania - w Polsce jest to jedynie 120 kW (dane z końca 2003 r.). Czechy osiągnęły to dzięki programowi edukacyjnemu "Słońce dla szkół", który polega na zakładaniu małych systemów fotowoltanicznych na szkołach i uczelniach. Podobne programy od dawna istnieją w Niemczech, USA czy Australii.

Podstawową barierą rozwoju energetyki słonecznej jest brak rynkowych mechanizmów wsparcia i współpracy naukowców z przemysłem. Nikłe inwestycje w badania naukowe powodują, że przemysł nie wykorzystuje osiągnięć naukowców. W dziedzinie badań podstawowych jest nieco lepiej. Autorzy raportu przeliczyli liczbę artykułów naukowych publikowanych w tej dziedzinie na milion ludności i PKB danego kraju. Pod względem publikacji jesteśmy słabsi od Piętnastki 2-3 krotnie.

W nowo przyjętych państwach fotowoltanika rozwija się przede wszystkim w tzw. Systemach wolno stojących jako oświetlenie znaków na drogach, boi nawigacyjnych czy stacji meteo. Dużo gorzej jest z tzw. systemami podłączonymi do sieci energetycznej.

W nowych krajach Unii, poza Słowenią, nie stworzono mechanizmów wspierających szersze wykorzystanie energii słonecznej, co powoduje, że jest ona zbyt droga, by konkurować z energią pozyskiwaną ze źródeł tradycyjnych. Takie mechanizmy istnieją np. w Niemczech, Hiszpanii, Włoszech, Szwajcarii. Niemcy wprowadziły w 2000 roku prawo, które zobowiązywało zakłady energetyczne do odkupywania energii ze źródeł odnawialnych, ustalono wysoką cenę dla tej energii. Dzięki ogniwom słonecznym, które wytwarzają energię elektryczną, mogą sprzedawać jej nadmiar do wspólnej sieci po 0,6 euro za 1 kWh przez okres 20 lat. Dla porównania, za energię z sieci w taryfie nocnej płaci się jedynie po 15 eurocentów. Spowodowało to gwałtowny rozwój systemów fotowoltanicznych w Niemczech. Kraj ten w roku 2003 wyprodukował moduły fotowoltaniczne o mocy 120 MW, a w tym roku wyprodukuje systemy o mocy 300 MW.

Julita Wróbel, Gazeta Prawna