|
LOKALIZACJA elektrowni wodnych W POLSCE... Zainteresowanie człowieka energią wody ma swoją długą historię. Nasi pradziadowie wykorzystywali energię rzek do uruchamiania młynów, kuźni, koszarni, faluszy, tartaków i innych urządzeń za pomocą koła wodnego. W dzisiejszych czasach rzeki, jeziora oraz inne zbiorniki wodne oprócz aspektów turystycznych, rekreacyjnych znalazły także zastosowanie w energetyce wodnej.WSTĘP
Zainteresowanie człowieka energią wody ma
swoją długą historię. Nasi pradziadowie wykorzystywali energię rzek do
uruchamiania młynów, kuźni, koszarni, faluszy, tartaków i innych urządzeń
za pomocą koła wodnego. W dzisiejszych czasach rzeki, jeziora oraz inne
zbiorniki wodne oprócz aspektów turystycznych, rekreacyjnych znalazły także
zastosowanie w energetyce wodnej. Hedroenergetyka w Polsce opiera się na
wykorzystaniu energii rzek. Elektrownie wodne cechuje wyjątkowa różnorodność
rozwiązań wynikająca z konieczności każdorazowego dostosowania się do
istniejących warunków lokalnych.
TECHNOLOGIE
Na terenie Polski możemy wyróżnić
elektrownie zbiornikowe oraz elektrownie przepływowe. Elektrownie zbiornikowe
wykorzystują energię rzek górskich. Zbiorniki wodne oprócz charakteru
energetycznego mają także charakter retencyjny (wyrównują poziom rzeki poniżej
zapory), przeciw- powodziowy, rekreacyjny oraz pełnią rolę zaopatrzenia w wodę
wielu aglomeracji. Czas pracy elektrowni zbiornikowej zależy od ilości wody
zgromadzonej w zbiorniku. Odmianą elektrowni zbiornikowej jest elektrownia
derywacyjna. Są to małe elektrownie, które wykorzystują kanał derywacyjny.
Kanał taki przecina W poprzek naturalne zakole rzeki sztucznie spiętrzając
wysokość spadu elektrowni. W takim kanale umieszczona jest turbina. Przykładem
elektrowni derywacyjnej jest Elektrownia w Myszkowcach na Sanie.
Innym rodzajem elektrowni zbiornikowej jest siłownia szczytowo-pompowa. Jej
działanie polega na współpracy dwóch zbiorników wodnych położonych obok
siebie, ale na różnych poziomach. W nocy gdy krajowy system energetyczny
posiada małe obciążenie, elektrownia pompowa pobiera energię elektryczną z
sieci zasilanej przez pracujące bez przerwy elektrownie cieplne i wykorzystuje
ją do przepompowania wody ze zbiornika dolnego do górnego. Dzięki temu w
zbiorniku górnym wzrastają zasoby energii i można ją wykorzystać ponownie,
zasilając siec energetyczną w godzinach jej szczytowego obciążenia. Przykładem
tych elektrowni może być Elektrownia Żarnowiec, Elektrownia Dychów.
Elektrownie przepływowe przetwarzają bezpośrednio w turbinach energię
kinetyczną przepływającej w rzece wody. Mogą one pracować niemal bez
przerwy a ich moc uzależniona jest od ilości przepływającej wody. W celu pełniejszego
wykorzystania wód płynących w rzekach buduje się tzn. kaskady, zespoły
zbiorników i elektrowni rozmieszczonych wzdłuż całego biegu rzeki.
LOKALIZACJA W POLSCE
Spośród wszystkich odnawialnych źródeł
energii, w warunkach naszego kraju, największy udział w produkcji energii
elektrycznej mają i będą miały elektrownie wodne, wśród których do tzn.
małej energetyki zalicza się obiekty o mocy zainstalowanej do 500 kW (5 MW) -
jest to moc umowna. Takie samo kryterium stosuje się w większości państw
Europy zachodniej poza krajami Skandynawskimi, Szwajcarią i Włochami gdzie za
"małe" uznaje się elektrownie do 2 MW. Mogą być one zlokalizowane
na niedużych rzekach.
Mała energetyka wodna ma dużą historie. Po drugiej wojnie światowej na
terenie Polski istniało około 6330 zakładów wykorzystujących energię wody.
Na początku lat 80-tych liczba małych elektrowni wynosiła ok.100 i od tego
czasu się zwiększa. W Polsce działa około 424 małych elektrowni wodnych, z
czego 320 jest prywatnych, o łącznej mocy około 410 MW i produkcji rocznej
410 GWh. Większość obiektów energetyki wodnej zlokalizowana jest na terenach
wiejskich lecz spotyka się również elektrownie wodne w miastach
np.:Elektrownia Wrocław czy Elektrownia Brzeg. Największe znaczenie dla
regulacji systemu energetycznego mają elektrownie wodne systemowe ponieważ
polski system elektroenergetyczny jest zdominowany przez elektrownie cieplne
oparte na węglu kamiennym i brunatnym. Przy stosunkowo wysokiej mocy
zainstalowanej 28200 MW (stan na 1998) udział elektrowni cieplnych stanowi 93%
natomiast wodnych 7%. Łączna moc elektrowni wodnych wynosi 2040 MW. Aktualnie
w Krajowym Systemie Energoelektrycznym pracuje 125 elektrowni wodnych zawodowych
w tym tylko 15 o mocy > 5 MW (lista elektrowni podana jest w tabeli)
|
ELEKTROWNIA
|
RZEKA /
JEZIORO
|
MOC
[MW]
|
|
1.Żarnowiec
|
J.Żarnowieckie
|
716
|
|
2.Porąbka - Żar
|
Soła
|
500
|
|
3.Włocławek
|
Wisła
|
160,2
|
|
4.Żydawo
|
Radew
|
150
|
|
5.Solina
|
San
|
132
|
|
6.Niedzica
|
Dunajec
|
92,6
|
|
7.Dychów
|
Bóbr
|
79,5
|
|
8.Rożnów
|
Dunajec
|
50
|
|
9.Koronowo
|
Brda
|
25
|
|
10.Tresna
|
Soła
|
21
|
|
11.Dębe
|
Narew
|
20
|
|
12.Porąbka
|
Soła
|
12,6
|
|
13.Wały Śląskie - (Brzeg Dolny)
|
Odra
|
9,8
|
|
14.Żur
|
Wda
|
8,4
|
|
15.Plichowice (I+II)
|
Bóbr
|
8,34
|
|
16.Bielkowo I
|
Radunia
|
8
|
|
17.Czchów
|
Dunajec
|
8
|
|
18.Wrocław (I+II)
|
Odra
|
5,8
|
|
19.Jeziorsko
|
Warka
|
4,8
|
|
20.Otmuchów
|
Nysa Kłodzka
|
4,8
|
|
21.Wrzeszczyn
|
Bóbr
|
4,38
|
|
22.Złotniki
|
Kwisa
|
4,17
|
|
23.Gałąźnia Mała
|
Słupia
|
4,16
|
|
24.Smukała
|
Brda
|
4
|
|
25.Grodek
|
Wda
|
3,9
|
|
26.Smardzawice
|
Witka
|
3,4
|
|
27.Rosnów
|
Radew
|
3,3
|
|
28.Treszczyn
|
Brda
|
3,3
|
|
29.Głębinów
|
Nysa Kłodzka
|
3,08
|
|
30.Raduszec Stary
|
Bóbr
|
2,94
|
|
31.Dąbie
|
Wisła
|
2,94
|
|
32.Przewóz
|
Wisła
|
2,94
|
|
33.Grajówka
|
Bóbr
|
2,6
|
|
34.Pieszchały
|
Pasłęka
|
2,6
|
|
35.Łapino
|
Radunia
|
2,44
|
|
36.Bielkowo II
|
Radunia
|
2,41
|
|
37.Liśna
|
Kwisa
|
2,4
|
|
38.Strzegomino
|
Radunia
|
2,4
|
|
39.Borkowice
|
Bóbr
|
2,38
|
|
40.Podgaje
|
Gwda
|
2,21
|
|
41.Brąswałd
|
Łyna
|
2,16
|
|
42.Sromowce Wyżne
|
Dunajec
|
2,08
|
|
43.Dobczyce
|
Raba
|
2
|
|
44.Olszyna
|
Bóbr
|
1,78
|
|
45.Jastrowice
|
Gwda
|
1,75
|
|
46.Rejowiec
|
Rega
|
1,65
|
|
47.Skawina
|
Skawinka
|
1,6
|
|
48.Dobczyca
|
Gwda
|
1,35
|
|
49.Bledzew
|
Odra
|
1,32
|
|
50.Płusza
|
Gwda
|
1,31
|
|
51.Lubachów
|
Bystrzyca
|
1,2
|
|
52.Turawa
|
Mała Panew
|
1,2
|
|
53.Zieliska
|
Nysa Łużycka
|
1,125
|
|
54.Janowice
|
Odra
|
1,1
|
|
55.Niedalina
|
Radew
|
1,1
|
|
56.Łyna
|
Łyna
|
1,07
|
|
57.Koszyce
|
Gwda
|
1,02
|
|
58.Gubin
|
Nysa Łużycka
|
1,01
|
|
59.Klimkówka
|
Ropa
|
1
|
|
60.Kamienna
|
Drawa
|
0,96
|
|
61.Kraszewice
|
Bóbr
|
0,93
|
|
62.Zagań I
|
Bóbr
|
0,92
|
|
63.Zagań II
|
Bóbr
|
0,915
|
|
64.Borowo
|
Drawa
|
0,91
|
|
65.Krzynia
|
Słupia
|
0,91
|
|
66.Nysa
|
Nysa Kłodzka
|
0,9
|
|
67.Przędzieszyn
|
Radunia
|
0,87
|
|
68.Wodzia Małe
|
Bóbr
|
0,87
|
|
69.Bukówka
|
Nysa Łużycka
|
0,84
|
|
70.Kopin
|
Odra
|
0,84
|
|
71.Zasieki
|
Nysa Łużycka
|
0,822
|
|
72.Witka
|
Witka
|
0,82
|
|
73.Łipowo
|
Rega
|
0,81
|
|
74.Kuźnice
|
Radunia
|
0,78
|
|
75.Przysieka
|
Nysa Łużycka
|
0,77
|
|
76.Szklarska Poręba
|
Kamienna
|
0,68
|
|
77.Sokolice
|
Nysa Łużycka
|
0,65
|
|
78.Kliczków
|
Kwisa
|
0,645
|
|
79.Żarki Wielkie
|
Nysa Łużycka
|
0,62
|
|
80.Gorzupia I
|
Bóbr
|
0,6
|
|
81.Broniewo
|
Pasłęka
|
0,59
|
|
82.Rakowiec
|
Nogat
|
0,54
|
|
83.Rutki
|
Radunia
|
0,54
|
|
84.Kępice
|
Wieprza
|
0,5
|
|
85.Biesowice (I+II)
|
Wieprza
|
0,47
|
|
86.Malomice
|
Bóbr
|
0,45
|
|
87.Kolnicz
|
Wierzyca
|
0,41
|
|
88.Lidzbark Warmiński
|
Łyna
|
0,4
|
|
89.Opolnica
|
Nysa Kłodzka
|
0,4
|
|
90.Zelkowo
|
Łupawa
|
0,38
|
|
91.Stocki Młyn
|
Wierzyca
|
0,37
|
|
92.Borkowice
|
Bóbr
|
0,36
|
|
93.Pieniężno
|
Wisła
|
0,35
|
|
94.Kuźnia
|
Bystry
|
0,33
|
|
95.Rosano
|
Parsęta
|
0,3
|
|
96.Borkowice I
|
Bóbr
|
0,23
|
|
97.Brzeg
|
Odra
|
0,23
|
|
98.Juszkowo
|
Radunia
|
0,23
|
|
99.Olsza
|
Olsza
|
0,2
|
|
100.Smołdzino
|
Łupawa
|
0,2
|
|
101.Ołownik
|
Węgorapa
|
0,2
|
|
102.Skarszów Dolny
|
Skotawa
|
0,19
|
|
103.Owicz
|
Wierzyca
|
0,19
|
|
104.Międzylesie
|
Mysla
|
0,18
|
|
105.Gucisz
|
Mysla
|
0,17
|
|
106.Wodąg
|
Wadąg
|
0,17
|
|
107.Trzebiatów
|
Rega
|
0,15
|
|
108.Czarnowice
|
Bystrzyca
|
0,14
|
|
109.Marszowice
|
Bystrzyca
|
0,14
|
|
110.Czarnocińskie Płoty
|
Wierzyca
|
0,136
|
|
111.Borkowice
|
Bóbr
|
0,13
|
|
112.Pruszcz Gdański
|
Radunia
|
0,11
|
|
113.Osowo Lęborskie
|
Okolica
|
0,107
|
|
114.Labicz
|
Nysa Kłodzka
|
0,1
|
|
115.Łupawa
|
Łupawa
|
0,1
|
|
116.Płoty
|
Rega
|
0,1
|
|
117.Drzeziewo
|
Łupawa
|
0,09
|
|
118.Prusinowo
|
Rega
|
0,09
|
|
119.Ciecholub
|
Studnica
|
0,05
|
|
120.Łebień I
|
Łupawa
|
0,05
|
|
121.Łebień II
|
Łupawa
|
0,045
|
|
122.Poganiec
|
Łupawa
|
0,04
|
Elektrownia Żarnowiec
| Elektrownia Żarnowiec położona jest nad jeziorem Żarnowieckim
w woj. pomorskim. Została ona oddana do użytku 20 maja 1983. Jest to
elektrownia pompowo-szczytowa, która wykorzystuje jezioro Żarnowieckie
(polodowcowe) jako dolny zbiornik. Zbiornik górny położony jest na
pobliskim płaskowyżu (wzgórze morenowe). Elektrownia posiada cztery
jednakowe hydrozespoły odwracalne tzn. przy wytwarzaniu energii wirnik
turbiny napędza generator a przy pracy pompowej generator jest
silnikiem, który napędza wirnik pompo turbiny. |
 |
| Hydrozespoły są z turbinami typu Francisa. Woda do
pompo turbin dostarczana jest ze zbiornika czterema rurociągami
opartymi na stałych i ruchomych podporach. Ilość wody p rzepływająca
rurociągami wynosi 700 m3/s. Budynek elektrowni ma ponad 60 m wysokości
z czego 2/3 znajduje się pod ziemią. Proces uruchomienia i odstawienia
hydrozespołów jest zautomatyzowany i sterowany zdalnie z Krajowej
Dyspozycji Mocy w Warszawie. |
 |
Elektrownia stanowi jeden z najważniejszych obiektów regulacji
mocy czynnej i biernej w krajowym Systemie Energoelektrycznym. 1996 roku w
elektrowni zainstalowano jeden z najnowoczestniejszych systemów komputerowego
sterowania WDPF-2 amerykańskiej firmy Westinghouse. tabela
Elektrownia wodna Porąbka-Żar
| Elektrownia wodna Porąbka-Żar o mocy 500 MW i spadzie
440 m została wykonana poraz pierwszy w kraju jako elektrownia
podziemna. Jest ona klasyczna elektrownią szczytowo-pompową
przeznaczoną w zasadzie do regulacji systemu energetycznego w czasie
szczytów i zapadów obciążenia. Elektrownia zlokalizowana jest nad
zbiornikiem retencyjnym istniejącej hydroelektrowni Porąbka. Zbiornik
górny ziemny, sztuczny położony jest na szczycie góry Żar.
|
|
tabela
Elektrownia wodna Włocławek
Elektrownia wodna we Włocławku jest
największą elektrownia przepływową w Polsce. Stopień wodny Włocławek
zrealizowano w latach 1962-1979, jako pierwszy obiekt planowanej
sekwencyjnej zabudowy rzeki stopniami piętrzącymi, zwanej kaskadą dolnej
Wisły. Czołowe budowle piętrzące stopnia (od lewego brzegu rzeki)
stanowią:
-
śluza żeglowna,
-
elektrownia wodna,
-
przepławka dla ryb,
-
jaz,
-
zapora czołowa.
|
 |
Zlokalizowano je w jednym przekroju w
674,85 kilometrze biegu Wisły. W wyniku spiętrzenia wody powstał zbiornik
wodny o długości 55 km. Elektrownia wodna zlokalizowana jest przy lewym
brzegu rzeki pomiędzy śluzą żeglowną i jazem. od którego oddzielona
jest filarem przepławkowym. Budynek elektrowni o długości 154 metry i
szerokości 60 metrów został podzielony na trzy zdylatowane sekcje. W każdej
sekcji są dwa hydrozespoły. Hydrozespół zbudowany jest z turbiny typu
Kaplana o średnicy wirnika Dw=8,0 m sprężonych z generatorami o mocy 31,8
MVA każdy. Elektrownia połączona jest z Krajowym Systemem
Energoelektrycznym 3 liniami napowietrznymi o napięciu 110 kV przez trzy
transformatory blokowe o mocy 68 MVA każdy. Moc zainstalowana elektrowni
wynosi 160,2 MW.
tabela
Elektrownia wodna Łapino
Elektrownia wodna Łapino wybudowano w
1927 roku. Jest ona najwyżej położoną elektrownią kaskady rzeki Raduni.
Elektrownia jest elektrownią derywacyjno-zbiornikową ze zbiornikiem o wyrównaniu
półdobowym. Łapino było jedną z elektrowni najbardziej zniszczoną w
trakcie II wojny światowej. Odbudowa i uruchomienie nastąpiło zimą 1945
roku. Średnia roczna produkcja wynosi 4,19*106 kWh.
tabela
Elektrownia wodna Kuźnice
Elektrownia wodna Kuźnice zostało
uruchomiona w 1934 roku. Jest elektrownią przepływową pracującą w ścisłym
powiązaniu z elektrowniami w Straszynie i w Przędzieszynie, to znaczy cała
woda zrzucona w Straszynie musi przejść przez stopnie w Prędzieszynie i w
Kuźnicach. W elektrowni zamontowane są dwa turbozespoły, jeden z turbiną
typu Kaplana a druga śmigłowa z nastawnymi łopatkami wirnika. Elektrownia
w Kuźnicach powstała na miejscu kuźni wodnej. Średnia roczna produkcja
wynosi 1,6*106 kWh.
tabela
Elektrownia wodna Rutki
Elektrownia wodna Rutki uruchomiono w październiku
1910 roku. Podczas wojny nie doszło do większych dewastacji i zniszczeń.
pierwszy prąd z Rutek po wojnie popłynął już w 1945 roku. Elektrownia
Rutki jest elektrownią zbiornikowo-przepływowe. Jako nieliczna na Ruduni
może pracować bez połączenia z innymi obiektami. Średnia roczna
produkcja wynosi 2,3*106 kWh.
źródło: http://www.oze.agh.edu.pl/oze_energiawody.php
Promocje:
|
|