Z profesorem Maciejem Nowickim, prezesem Fundacji EkoFundusz, rozmawia Urszula WojciechowskaMinê³o 15 lat dzia³alno¶ci Fundacji pod kierownictwem Pana Profesora. Podczas podsumowuj±cej ten okres uroczysto¶ci w Miko³ajkach mówiono, ¿e realizowany system dotowania projektów mo¿e byæ przyk³adem dla innych instytucji. Co jest w nim takiego szczególnego?
Mo¿na powiedzieæ, ¿e szczególny jest ca³y proces przyznawania dotacji. Najpierw okre¶lone zosta³y mo¿liwie precyzyjnie pola priorytetowe, na których EkoFundusz zamierza koncentrowaæ swoje ¶rodki ze wzglêdu na konieczno¶æ rozwi±zania najpilniejszych problemów ekologicznych w skali kraju czy regionu. Po og³oszeniu strategii ka¿dy wniosek o dotacjê podlega wnikliwej analizie od strony technologicznej, ekonomicznej oraz ekologicznej i dopiero na podstawie pozytywnych wyników z wszystkich trzech analiz mo¿e otrzymaæ dotacjê EkoFunduszu.
Fundacjê wyró¿nia te¿ szybko¶æ rozpatrywania wniosków (1-6 miesiêcy, zale¿nie od jako¶ci aplikacji i stopnia skomplikowania projektu) i „rytmiczno¶æ” przyznawania dotacji w ci±gu ca³ego roku (brak spiêtrzeñ).
Po jej uzyskaniu realizacja projektu jest kontrolowana przez EkoFundusz – zarówno w kwestii terminowo¶ci wykonania poszczególnych jego etapów, jak i odno¶nie wszystkich ¼róde³ finansowania.
Te zasady, stosowane przez nasz± Fundacjê od 15 lat, spotka³y siê z uznaniem zarówno w Polsce, jak i na scenie miêdzynarodowej. Wyrazem tego jest choæby otrzymane w tym roku wyró¿nienie QI – Quality International.
Twierdzono te¿, ¿e dziêki Pana wizji projekty ukierunkowane na wykorzystanie odnawialnych zasobów sta³y siê priorytetem dla dzia³alno¶ci EkoFunduszu. Jaka jest geneza tej wizji?
Moj± specjalno¶ci± zawodow± jest ochrona atmosfery. Ju¿ dawno zdawa³em sobie sprawê z tego, ¿e dla ma³ych i ¶rednich kot³owni wêglowych bezsensowne jest instalowanie drogich urz±dzeñ dla redukcji emisji py³u, SO2 i NOx. Znacznie lepiej bowiem wyeliminowaæ wêgiel jako paliwo, zastêpuj±c je gazem lub generuj±c energiê z jej odnawialnych ¼róde³.
W wydanej w 1992 r. ksi±¿ce „Strategia ekorozwoju Polski” pisa³em ju¿ o konieczno¶ci szerokiego wykorzystania wszelkiego rodzaju odnawialnych ¼róde³ energii, omawiaj±c ich potencja³, wady i zalety. Ju¿ wtedy by³em przekonany, ¿e najbli¿sze lata przynios± dynamiczny rozwój w tej dziedziny energetyki. Po objêciu funkcji prezesa EkoFunduszu mia³em tê wielk± szansê, aby swoj± wizjê wspieraæ konkretnymi dzia³aniami inwestycyjnymi.
Ile projektów wykorzystuj±cych OZE otrzyma³o dotacje z EkoFunduszu? Które projekty s± najchêtniej dotowane i przynosz± najwiêkszy ekologiczny efekt?
W latach 1993-2006 EkoFundusz udzieli³ dotacji niemal dla 300 projektów dotycz±cych wykorzystania wszystkich mo¿liwych odnawialnych ¼róde³ energii. Wa¿ne by³o dla nas, aby zebraæ jak najwiêcej praktycznych do¶wiadczeñ dotycz±cych kosztów inwestycyjnych i eksploatacyjnych oraz obszarów zastosowania. W wyniku tego mogli¶my stwierdziæ, ¿e w obecnie najwiêksze szanse na rozwój maj± kot³ownie na biomasê pod warunkiem szybkiego i mo¿liwie szerokiego rozpowszechnienia plantacji ro¶lin energetycznych.
W przysz³o¶ci jednak najbardziej obiecuj±ce s± technologie wykorzystuj±ce energiê S³oñca, dlatego ju¿ dzi¶, mimo ich wysokich kosztów inwestycyjnych, powinny byæ promowane. Znaczne zasoby wiatru sprzyjaj± rozwojowi farm wiatrowych, jednak ich du¿a op³acalno¶æ powoduje, ¿e obecnie nie mog± liczyæ na wsparcie dotacyjne ze strony EkoFunduszu, a raczej kwalifikuj± siê na dofinansowanie w formie kredytów.
Jak± kwotê dotychczas wydatkowano na projekty zwi±zane z wykorzystaniem odnawialnych zasobów? Jaka grupa beneficjentów zyska³a najwiêcej?
EkoFundusz przeznaczy³ dotychczas ok. 250 mln z³ na dotacje dla projektów dotycz±cych instalacji wykorzystuj±cych OZE. Z tej kwoty ponad po³owê (131 mln z³) przeznaczono na budowê kot³owni na biomasê i na zak³adanie plantacji ro¶lin energetycznych. Biomasa jako paliwo wykorzystywana jest przede wszystkim na wsiach i w ma³ych miastach, a inicjatorami tych projektów s± z regu³y w³adze samorz±dowe.
Zatem to one i ich spó³ki komunalne s± najwiêkszymi beneficjentami EkoFunduszu.
Z kolei inwestycje dotycz±ce budowy elektrowni wodnych i farm wiatrowych podejmuj± g³ównie przedsiêbiorstwa, natomiast rzecz± interesuj±c± jest fakt, ¿e instalacje kolektorów s³onecznych oraz pomp ciep³a zak³adaj± g³ównie szpitale, domy opieki spo³ecznej, klasztory i domy parafialne, a wiêc instytucje niedysponuj±ce znacznymi zasobami finansowymi. Z regu³y s± one w stanie otrzymaæ dotacje z kilku ¼róde³, pokrywaj±ce 80-90% kosztów instalacji, a zatem jest ona dla nich tania, a przy tym przynosz±ca rocznie znaczne oszczêdno¶ci ze wzglêdu na bardzo niskie koszty eksploatacyjne.
ekoenergia.pl
Promocje: