Od 1997 r. technicy niemieckiej firmy SeeBA
Technik GmbH, działającej w branży energetyki wiatrowej, marzyli o tym, aby
lepiej wykorzystać wyższe warstwy wiatru, charakteryzujące się większą
siłą i niezmiennością oraz osiągać poprzez to znacznie lepszą opłacalność
inwestycji.
Od 1997 r. technicy niemieckiej firmy SeeBA
Technik GmbH, działającej w branży energetyki wiatrowej, marzyli o tym, aby
lepiej wykorzystać wyższe warstwy wiatru, charakteryzujące się większą
siłą i niezmiennością oraz osiągać poprzez to znacznie lepszą opłacalność
inwestycji.
Szacunkowe obliczenia danych z eksploatowanych
wiatraków o wysokości piasty 100 m wykazały wzrost wydajności sięgający
do 45% przy użytkowaniu piasty o wysokości równej 160 m. W 2000 r. padł
pierwszy rekord świata w tej dziedzinie. W małej miejscowości Kirchbundem
firma SeeBA zbudowała elektrownię wiatrową wysoką na 117 m, która jej właścicielom
dała wiele satysfakcji z powodu osiąganej wydajności.
Jednak firma chciała więcej, dużo więcej. Od 2004 r. w firmie SeeBA zaczęły
powstawać plany budowy stalowej wieży kratownicowej o niewyobrażalnej dotąd
wysokości 160 m. To niezwykle trudne przedsięwzięcie, ponieważ porównywalnej
konstrukcji do tej pory nie zbudowano. Znaleziono partnera W2E doświadczony
zespół wynalazców zajmujących się elektrowniami wiatrowymi, którzy byli
zachwyceni tym pomysłem. Tym samym stało się jasne wieża musi udźwignąć
siłownię o mocy 2,5 MW (FL 2500) i ciężarze ponad 140 ton. Uzysk prądu na
rok był prognozowany na ponad 7 mln kWh. Oszacowano, że ta jedna tylko
elektrownia może zaopatrywać w prąd małą miejscowość z 1800
gospodarstwami czteroosobowymi przez cały rok.
Problemem okazało się znalezienie odpowiedniej miejscowości, ale w końcu
udało się. Odpowiednie gospodarstwa odnaleziono daleko na wschodzie Niemiec
(w odległosci 40 km od polskiej granicy) w Laasow (Brandenburgia).
Latem 2006 r. monterzy i kierownicy budowy firmy SeeBA przystąpili do budowy
wieży, modląc się żarliwie o dobrą pogodę, sprzyjajacą ustawieniu
konstrukcji. W trakcie stawiania elektrowni wiatrowej paradoksalnie to wiatr
jest dla niej największym zagrożeniem.
W odróżnieniu od wież rurowych, których nie można stawiać nazbyt
wysokich (m.in. z przyczyn transportowych) wieża kratownicowa może osiągać
znaczną wysokość, gdyż jest składana na miejscu.
Konstrukcja w Laasow (składajacą się z siedmiu segmentów) montowana była
etapami. Jednym z końcowych był montaż tzw. gondoli, która musiała unieść
turbinę wyglądającą jak wysoki garnek o średnicy 2,3 m. Kolejną czynnością
było okablowanie, instalowanie urządzeń istotnych dla bezpieczeństwa oraz
podniesienie turbiny. Dopiero po zrealizowaniu tych etapów nastapił montaż
łopat wirnika, co sprawiło, że łączna wysokość wiatraka osiagnęła 205
m.
Dane techniczne
Wieża składa się z kwadratowej, stalowej konstrukcji szkieletowej. Jej
szerokość na szczycie wynosi ok. 2,9 m, a u podstawy 29 m. Narożne uchwyty
wykonane są do wysokości ok. 45 m jako potrójne kątowniki (2x250x28 +
1x150x15), a powyżej jako kątowniki podwójne o wysokości 250 mm o różnych
grubościach (24 do 28 mm). Jako materiał wykorzystano stal typu St 37 oraz
St 52.
Układ konstrukcji kratownicowej został wykonany z różnych kątowników
profilowanych najczęściej jako profil podwójny, z wyjątkiem najniższego
odcinka, który powstał jako konstrukcja kratownicowa typu K.
Wieża posiada kratownicę rombową, przy czym przekątne skierowane na dół
są dodatkowo usztywnione przez konstrukcję pomocniczą. Na zewnątrz przy
gondoli, która umożliwia przejście do maszyny, nie ma na częściach nośnych
żadnych spawanych połączeń.
Wszystkie przyłącza są skręcane na śruby, połączenia przenoszące siły
wykonane są jako połączenia śrubowe o wysokiej wytrzymałości (HV) i
wytrzymałe na przesuwanie się i wstępnie naprężone (GV), z dodatkowymi
tulejkami rozprężnymi. Wszystkie części stalowe są ocynkowane ogniowo.
Wieża posiada drabinkę do wchodzenia z zabezpieczeniami, która biegnie równolegle
do narożnej rozpórki na jednym z narożników. Tam też poprowadzone są z góry
na dół kable energetyczne oraz kable układu sterowania.
Dodatkowo wieżę jest wyposażono w windę. Budowlę oparto na czterech
fundamentach, każdy ma jeden słup narożny. Poprzez odpowiednie umieszczenie
środka ciężkości płyty fundamentowej powstały fundamenty obciążone siłami
rozciągającymi i ściskającymi. Poszczególne części konstrukcji
szkieletowej zostały pocięte, nawiercone oraz ocynkowane ogniowo na długości
maksymalnie do 12 m.
Wcześniej posortowane części znajdujace się na placu budowy montowane były
na ziemi, w stanie poziomym do poszczególnych segmentów, przy czym największy
segment miał ciężar ok 100 ton oraz maksymalną wysokość 36 m.
Kolejny etap to montaż. Stawiano segment po segmencie za pomocą specjalnych
dźwigów, które mogą unieść 800 ton. Ale naprawdę dużym wyzwaniem dla
tych wielkich maszyn okazało się podniesienie gondoli. Przy łącznej wadze
prawie 150 ton ciężar musiał zostać rozłożony na części pojedyncze.
Następnie zamontowano 45 metrowe łopaty o wadze 10 ton każda. W połowie
września 2006 r. zakończono montaż z użyciem dźwigów.
Ostatnim etapem było okablowanie oraz uruchomienie siłowni wiatrowej, co
trwało do połowy października. Elektrownia zaczęła pracę pierwszego
listopada 2006 r.
Monitoring wież kratowych SeeBA
Pierwszy i dotychczas jedyny monitoring wież elektrowni wiatrowych
zastosowano w wieżach kratowych SeeBA. Monitoring jest pomiarem i
wykorzystaniem drgań wież kratowych SeeBA, które są pobudzane przez
zamontowaną na nich elektrownię wiatrową.
Drgania wieży ujmowane są przez dwa sensory przyspieszenia zainstalowane w
gondoli elektrowni wiatrowej. Sensory mierzą wartości przyspieszenia na dwóch
osiach, położonych pod kątem 90° w stosunku do siebie.
Tym samym mogą być zbadane linearne ruchy wieży oraz ruchy skrętu. W
czujnikach znajduje się wzmacniacz pomiarowy, który za pomocą
analogowo-cyfrowego licznika przekazuje do komputera sygnał napięcia
odpowiedni dla przyspieszenia. Ze zmierzonych wartości przyspieszenia
obliczane są za pomocą Software przyspieszenia linearne i skrętu, a także
ruch linearny i skrętu.
Przy przekroczeniu wartości granicznej generowany jest meldunek błędu.
Informacja o awarii trafia do komputera sterującego i w razie potrzeby
eksploatacja elektrowni jest wstrzymywana. Wszelkie istotne dane zapisywane są
na Flash Disku i mogą być odczytywane przy analizie przesyłu danych. Ważne
dane eksploatacyjne sterowania elektrowni wiatrowej (prędkość wiatru,
liczba obrotów, moc, kąt skrzydła) także są zapisywane. Przy
przekroczeniu wartości granicznej wytwarzana jest trwająca 20 sekund
sekwencja zapisywania wszystkich wartości pomiarowych (10 sekund przed i 10
sekund po wydarzeniu), by móc łatwiej analizować zdarzenie.
W pamięci danych zapisywane są co 10 min. wartości maksymalne wszelkich
pomiarów tego okresu. Te mogą być odczytywane i zapisywane dzięki przesyłowi
radiowemu danych. Umożliwia to kontrolę wartości maksymalnych przez cały
okres eksploatacji.
Monitoring właściwości wież kratowych SeeBA oferuje optimum bezpieczeństwa
przy eksploatacji elektrowni wiatrowej. Gwarantuje to kontrola, meldunki o błędach,
a także w razie potrzeby wyłączenie elektrowni wiatrowej. Ciągły
monitorowanie właściwości drgań umożliwia także przeprowadzenie analizy
właściwości wieży w celu dalszych ulepszeń.
SeeBA planuje wspólnie z polskim partnerem rozpoczęcie jeszcze w tym roku
roku budowy w Polsce parków wiatrowych na wieżach kratowych o
wysokościach 105 do 160 m.
Podpis pod zdjęciem
Kolejne etapy budowy elektrowni wiatrowej. Na konstrukcję wieży zużyto 350
ton stali. Elektrownia ma 160 m wysokości. Pierwsze cztery miesiące
funkcjonowania przebiegły bez awarii i są zgodne z prognozą wydajności.
Na podstawie materiałów nadesłanych przez firmę SeeBa opracowała Urszula
Wojciechowska
Autor zdjęć T. Kierys
ekoenergia.pl
Promocje: