|
Energia ze s³onej wody... W poszukiwaniu nowych ¼róde³ energii odnawialnej naukowcy spogl±daj± w stronê s³oñca, wiatru oraz oczywi¶cie ró¿nych biopaliw. Jednak w Norwegii pewna firma pok³ada nadzieje w s³onej wodzie. Termin "osmoza" przywo³a zapewne u wiêkszo¶ci wspomnienia lekcji
biologii ze szko³y ¶redniej. Jest to proces, w którym woda przemieszcza siê
roztworu o ni¿szej gêsto¶ci, na przyk³ad soli, do roztworu o wy¿szej gêsto¶ci
poprzez membranê.
Stary pomys³
Postanowili to wykorzystaæ Norwegowie z zajmuj±cej siê energi± odnawialn±
firmy Statkraft. To fascynuj±cy projekt - z szacunków naukowców ze
Statkraft, gdyby policzyæ ilo¶æ odpowiednich rzek na ca³ym ¶wiecie, ten
sposób pozyskiwania energii móg³by zapewniaæ 1,7 tys. terawatogodzin
energii rocznie. To ca³e zu¿ycie energii w Chinach w 2002 roku.
W czerwcu Statkraft rozpoczê³o budowê pierwszej na ¶wiecie elektrowni
wykorzystuj±cej osmozê i ma nadziejê uruchomiæ j± przed koñcem roku.
Zajmuje ona 100 metrów kwadratowych i mie¶ci siê w fabryce celulozy ko³o
fiordu Oslo. Powinna produkowaæ cztery kilowaty energii. Je¶li wszystko pójdzie
zgodnie z planem, Norwegowie chc± w przeci±gu siedmiu lat skonstruowaæ
prawdziw± elektrowniê, daj±c± 100 megawatów energii rocznie.
O wykorzystaniu osmozy do produkcji energii mówi siê od lat siedemdziesi±tych.
Teoria jest prosta - woda morska i s³odka s± filtrowane, aby usun±æ mu³,
a nastêpnie wpompowywane do rur. Potem przechodz± do systemu membran ukszta³towanych
w spirale, aby zwiêkszyæ ich powierzchniê. Zawarta w s³onej wodzie sól
przeci±ga s³odk± wodê przez membranê, co powoduje wzrost ci¶nienia i
przepuszczenie wody przez turbinê.
Tak wiêc dlaczego nikt nie wykorzysta³ tego pomys³u wcze¶niej? - Membrana
to najwiêksze wyzwanie - mówi Stein Eirk Silhagen, wiceprezes zajmuj±cy siê
projektem energii z osmozy w Statkraft. - Testowali¶my bardzo wiele dostêpnych
na rynku materia³ów, ale ¿adne nie spe³nia³y naszych oczekiwañ.
Badania nabra³y tempa
Skilhagen t³umaczy, ¿e istniej±ce membrany tworzone s± z my¶l± o przemy¶le
odsalaj±cym i nie s± w stanie sprostaæ dwóm podstawowym wymaganiom
elektrowni opartej na osmozie. Membrana w elektrowni musi poradziæ sobie z
bardzo du¿± ilo¶ci± przep³ywaj±cej wody, a jednocze¶nie materia³, z którego
jest zrobiona, musi mieæ szczeliny na tyle drobne, by woda s³odka i s³ona
nie zmiesza³y siê.
Po
konsultacjach z 20 naukowcami z centrów badawczych w ca³ej Europie,
Statkraft znalaz³o membranê, która mo¿e byæ wykorzystana w ma³ej
elektrowni, ale nie sprawdzi siê do koñca w du¿ej.
Statkraft nie wyjawia swoich sekretów. Wiadomo tylko, ¿e membrana wykonana
jest z polimeru bardzo podobnego do plastiku i niesamowicie cienkiego. - Gdyby¶cie
j± zobaczyli i dotknêli, to nie odró¿niliby¶cie jej od kartki papieru -
twierdzi Skilhagen.
Jednak do du¿ej elektrowni nie wystarczy. - W przeci±gu dwóch lat planujemy
dokonaæ znacz±cych postêpów w badaniach - dodaje Skilhagen.
To zdecydowany postêp w porównaniu z latami siedemdziesi±tymi, gdy Sidney
Loeb z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles zajmowa³ siê procesem
odsalania i wpad³ na pomys³ wykorzystania osmozy do produkcji energii. Ideê
rozwijali Torleif Holt i Thor Thornsen, naukowcy z norweskiego instytutu
badawczego SINTEF.
Badania nabra³y tempa, gdy w 1997 roku zainteresowa³ siê nimi Statkraft,
firma, która ju¿ wtedy zajmowa³a wa¿ne miejsce w sektorze energii
odnawialnej w Europie. W 2003 roku firma testowa³a prototyp tak ma³y, ¿e
jedna z jego wersji znajduje siê na biurku Skilhagena. Od tego czasu firma
zdecydowanie powiêkszy³a rozmiar generatorów korzystaj±cych z osmozy.
Surowca nie zabraknie
Statkraft nie jest ¶lepy na wyzwania stoj±ce przed now± technologi±, a zw³aszcza
jej op³acalno¶ci±. Choæ elektrownie mo¿na budowaæ pod ziemi±, s±
ogromne - potrzeba powierzchni stadionu pi³karskiego, aby dostarczyæ pr±d
15 tys. domów.
Do tego, jak wszystkie inne alternatywne ¼ród³a energii, pr±d z osmozy nie
jest tani. - Nie mo¿emy konkurowaæ z elektrowniami gazowymi cen±, ale
wydaje mi siê, ¿e powinni¶my byæ konkurencyjni wobec energii wiatrowej z
generatorów stawianych na morzu i z elektrowniami p³ywowymi - mówi
Skilhagen. Cena energii z jego elektrowni szacowana jest na 100 euro za
megawatogodzinê.
Jednak
w przeciwieñstwie do innych alternatywnych ¼róde³ energii, takich jak s³oñca
i wiatru, podstawowych sk³adników potrzebnych do produkcji energii drog±
osmozy, wody s³onej i s³odkiej, nie brakuje. Skilhagen mówi, ¿e potrzebne
jest jedynie miejsce, gdzie dostêpna jest wystarczaj±co s³ona woda i woda s³odka,
a takich miejsc jest w bród w pobli¿u miast i centrów przemys³owych. W
przeciwieñstwie do innych technologii wytwarzania energii w morzu, osmoza nie
wymaga walki z ciê¿kim ¶rodowiskiem g³êbokomorskim. Dodatkowo przep³yw
wody mo¿na regulowaæ, wiêc sezonowe i dzienne zmiany w pogodzie i p³ywach
wody nie s± problemem.
Reese Tisdale z Emerging Energy Research, twierdzi, ¿e dziêki zwolnieniom
podatkowym i innym pomocom ze strony rz±dów, Europa staje siê epicentrum
rozwoju energii odnawialnej.
Wsparcie rz±dowe raczej bêdzie coraz mocniejsze. W marcu zesz³ego roku,
kraje Unii Europejskiej zgodzi³y siê na ustalenie celu - 20 proc. energii z
odnawialnych ¼róde³ do roku 2020.
Tyle czasu mo¿e wystarczyæ, aby energia z osmozy sta³a siê jednym elementów
wchodz±cych w sk³ad rozwi±zania zapewniaj±cego energiê Europie, a w
przysz³o¶ci ca³emu ¶wiatu.
- Jakby nie patrzeæ, ka¿da technologia ma swoje s³abe strony - stwierdza
Tisdale. - Wiatr nie zawsze wieje, s³oñce nie zawsze ¶wieci. Idealne jest
to, ¿e nasze potrzeby energetyczne zaspokoi ca³y wachlarz technologii.
¬ród³o: Forbes.com, gazeta.pl
Promocje:
|
|