Historia polskiej energetyki

Pompy ciep砤 | O秝ietlenie LED, 縜r體ki LED | Kolektory s硂neczne | Certyfikat energetyczny | Pod硂g體ka

Historia polskiej energetyki ...

Pierwsze pr贸by wykorzystania energii elektrycznej w Polsce mia艂y miejsce w
ostatnich dw贸ch dekadach XIX w. Pr贸by takie podejmowa艂y g艂贸wnie zak艂ady
przemys艂owe, cukrownie itp., instaluj膮c niewielkie, kilku lub kilkudziesi臋cio-kilowatowe,
generatory nap臋dzane maszynami parowymi lub silnikami Diesla oraz ma艂e
elektrownie wodne. Energia elektryczna z tych 偶r贸de艂 by艂a wykorzystywana
pocz膮tkowo do o艣wietlenia, g艂贸wnie przy wykorzystaniu lamp 艂ukowych.


Tu jest miejsce na reklam.
Zobacz cennik

Istotnym krokiem w rozwoju elektroenergetyki by艂o wybudowanie na pocz膮tku XX w. kilku wi臋kszych elektrowni miejskich o mocy kilku MW, dostarczaj膮cych energi臋 elektryczn膮 do o艣wietlenia dom贸w, ulic, a nast臋pnie dla potrzeb przemys艂u i transportu miejskiego. Przyk艂adem mo偶e by膰 El. Powi艣le wybudowana w 1904 r. w Warszawie o mocy 2 MW, a nast臋pnie rozbudowana w 1911 r. do 11.6 MW, oraz El. 艁贸d藕 wybudowana w 1907 r. o mocy pocz膮tkowej 2.1 MW. W tym samym czasie na ziemiach polskich wybudowano elektrownie: O艂owianka w Gda艅sku, Chorz贸w, Zabrze, Wroc艂aw, Victoria w Wa艂brzychu, w Poznaniu, w Krakowie. R贸wnie偶 w tym czasie powsta艂o szereg ma艂ych elektrowni przemys艂owych, zw艂aszcza na 艢l膮sku, w 艁odzi i w Warszawie.

Po I Wojnie 艢wiatowej w Polsce czynnych by艂o ok. 280 elektrowni, g艂贸wnie przemys艂owych, o 艂膮cznej mocy 210 MW i rocznej produkcji ok. 500 GWh. W okresie mi臋dzywojennym mia艂 miejsce umiarkowany rozw贸j elektroenergetyki. W 1938 r. czynnych by艂o 3198 elektrowni o 艂膮cznej mocy 1668 MW i 艂膮cznej produkcji 3974 GWh. Najwi臋ksze elektrownie zawodowe w tym okresie to: El. Powi艣le 83 MW, El. Pruszk贸w 31.5 MW, 艁aziska 105 MW, B臋dzin 23.5 MW, Zabrze 70.3 MW,

Szombierki 51.2 MW, 艁贸d藕 101 MW, Garbary w Poznaniu 42 MW. Jednak elektrownie te nie stanowi艂y po艂膮czonego systemu. Nie powsta艂a jeszcze og贸lnopolska sie膰 elektroenergetyczna. Wybudowano jedynie fragmenty linii 150 kV z El. Ro偶n贸w do Warszawy z odga艂臋zieniem do Stalowej Woli i Ostrowca 艢wi臋tokrzyskiego. Wytwarzaniem, dystrybucj膮 i sprzeda偶膮 energii elektrycznej zajmowa艂o si臋 szereg lokalnych przedsi臋biorstw. II Wojna 艢wiatowa zada艂a elektroenergetyce dotkliwe straty. Mia艂a miejsce wyniszczaj膮ca eksploatacja urz膮dze艅 oraz w wyniku dzia艂a艅 wojennych zniszczonych zosta艂o szereg elektrowni, zw艂aszcza w Warszawie oraz na Odzyskanych Ziemiach Zachodnich. W 1945 r. przyst膮piono do ich odbudowy i uruchamiania. W 1946 r. 艂膮czna moc wszystkich elektrowni w kraju by艂a niewielka. Czynnych by艂o 361 elektrowni o 艂膮cznej mocy 2553 MW i rocznej produkcji 5.8 TWh, w tym 191 elektrowni zawodowych o mocy 1296 MW i rocznej produkcji 3.4 TWh.

Okres od 1950 r. to lata rozwoju nowoczesnej elektroenergetyki polskiej i intensywnej elektryfikacji kraju. Powsta艂y nowoczesne elektrownie o du偶ych mocach rz臋du kilkaset i kilka tysi臋cy MW. W latach sze艣膰dziesi膮tych utworzono og贸lnokrajowy system elektroenergetyczny z liniami przesy艂owymi 220 kV, a nast臋pnie 400 kV oraz ujednolicono napi臋cia znamionowe sieci. Powsta艂y du偶e systemy ciep艂ownicze z elektrociep艂owniami wytwarzaj膮cymi energi臋 elektryczn膮 i ciepln膮 w skojarzeniu. W latach pi臋膰dziesi膮tych i sze艣膰dziesi膮tych wdro偶ono program powszechnej elektryfikacji kraju. Poza sieci膮 og贸lnokrajow膮 pozostawa艂y jedynie nieliczne grupy odbiorc贸w le偶膮cych z dala od tej sieci, zw艂aszcza w g贸rach i w g艂臋bi las贸w.

Od 1960 r. rozpocz臋ta zosta艂a wsp贸艂praca polskiego systemu elektroenergetycznego z systemami ZSRR, NRD i CSRS. W 1995 r. polski system elektroenergetyczny zosta艂 do艂膮czony do systemu energetycznego kraj贸w Zachodniej Europy (UCPTE). W 2000 r. polski system elektroenergetyczny uzyska艂 po艂膮czenie kablem podmorskim pr膮du sta艂ego z systemem szwedzkim.

W latach 1946-2000 produkcja energii elektrycznej wzros艂a dwudziestopi臋ciokrotnie z 5.8 TWh w 1946 r. do 145.2 TWh w 2000 roku, a zu偶ycie energii elektrycznej na mieszka艅ca brutto wzros艂o z 244 kWh w 1946 r. do 3752 kWh w 2000 r., tj. pi臋tnastokrotnie. W powojennym rozwoju elektroenergetyki polskiej mo偶na wyr贸偶ni膰 kilka etap贸w, w zasadzie pokrywaj膮cych si臋 z poszczeg贸lnymi dekadami.

Lata 1945-1949 to etap odbudowy zniszczonych podczas wojny elektrowni i sieci elektroenergetycznych.聽 Lata 1950-1960 to okres budowy szeregu elektrowni kolektorowych, g艂贸wnie z turbozespo艂ami 25 i 50 MW, budowy pierwszych elektrociep艂owni, ujednolicenie napi臋膰 sieci elektrycznych, tworzenie zr臋b贸w krajowego systemu przesy艂owego 220 kV oraz wdra偶anie programu powszechnej elektryfikacji kraju. W tym okresie zbudowano szereg elektrowni, g艂贸wne z nich to elektrownie: Gorz贸w, Jaworzno II, ?era?, Czechowice, Ostro艂臋ka, Blachownia, Skawina, Konin, 艁贸d藕 II, Pomorzany, Bielsko-Bia艂a, oraz szereg elektrowni wodnych i przemys艂owych. 艂膮cznie w latach 1950-1960 moc zainstalowana elektrowni wzros艂a o 3684 MW, w tym el. zawodowe cieplne 3037 MW, wodne 100 MW, przemys艂owe 547 MW.

Lata 1961-1970 to g艂贸wnie budowa elektrowni blokowych 125-200 MW, utworzenie og贸lnokrajowego systemu sieci przesy艂owych 220 kV i budowa pierwszego odcinka sieci 400 kV oraz zako艅czenie powszechnej elektryfikacji kraju. W tym dziesi臋cioleciu zbudowano elektrownie: Siersza, Tur贸w, 艁agisza, Adam贸w, Konin, 艁aziska, P膮tn贸w. 艁膮cznie w latach 1961-1970 przyrost mocy zainstalowanej elektrowni wynosi艂 7575 MW, w tym: el. cieplne zawodowe 6649 MW, wodne 509 MW i przemys艂owe 417 MW.

Lata 1971-1980: obok rozpocz臋cia budowy elektrowni z blokami 360 MW i 2 blok贸w 500 MW oraz dalszej rozbudowy sieci przesy艂owych 220 i 400 kV, zbudowano i rozbudowano elektrownie: Tur贸w, 艁agisza, 艁aziska, P膮tn贸w, Rybnik, Ostro艂臋ka B, Kozienice, Jaworzno III i pierwsze bloki w El. Po艂aniec. 艁膮czny przyrost nowych mocy w tym okresie wynosi? 11401 MW, w tym el. cieplne 10070 MW, wodne 557 MW i przemys艂owe 774 MW.

Lata 1981-1990 to g艂贸wnie budowa najwi臋kszej w Polsce El. Be艂chat贸w (12 x 360 MW), zako艅czenie budowy El. Po艂aniec, rozpocz臋cie budowy El. j膮drowej w 呕arnowcu, kt贸rej budowy zaniechano w 1990 r., rozbudowa sieci przesy艂owej g艂贸wnie 400 kV, rozbudowa sieci 110 kV oraz sieci 艣rednich i niskich napi臋膰. 艁膮czny przyrost mocy zainstalowanej elektrowni w tym dziesi臋cioleciu wynosi艂 6660 MW, w tym: el. cieplne 5844 MW, wodne 678 MW i przemys艂owe 138 MW.

Lata 1991-2000. Przyrost nowych mocy zainstalowanych elektrowni by艂 stosunkowo niewielki i wynosi艂 2590 MW, w tym el. cieplne 2998 MW, wodne 115 MW, natomiast moc elektrowni przemys艂owych na skutek wycofa艅 zosta艂a zmniejszona o 519 MW. Przyrost mocy to g艂贸wnie 4 bloki w El. Opole (4 x 360 MW), 3 bloki w El. Tur贸w (3 x 200 MW) z rekonstrukcji oraz kilka blok贸w o mniejszych mocach w r贸偶nych elektrowniach i w elektrociep艂owniach. Pomimo wysokiego przyrostu mocy elektrowni, zw艂aszcza w latach 1960-1990, wzrost zapotrzebowania powodowa艂, 偶e a偶 do ko艅ca lat osiemdziesi膮tych wyst臋powa艂y okresowe ograniczenia w dostawach mocy i energii. By艂o to powodowane wysokim zapotrzebowaniem ze strony przemys艂u, zw艂aszcza przemys艂u ci臋偶kiego oraz nieefektywnym u偶ytkowaniem energii w ca艂ej gospodarce.


W latach 1989-1992 na skutek recesji gospodarczej, jak i zapocz膮tkowanych w 1990 r. przekszta艂ce艅 systemowych, szczytowe zapotrzebowanie mocy obni偶y艂o si臋 z 22.9 GW w 1988 r. do 21.5 GW w 1992 roku. Zmala艂a r贸wnie偶 produkcja energii elektrycznej ze 145.5 TWh w 1989 r. do 132.7 TWh w 1992 r. Od 1993 r. wraz z o偶ywieniem gospodarczym produkcja energii elektrycznej zacz臋艂a stopniowo wzrasta膰 do 145.2 TWh w 2000 r. Obni偶enie zapotrzebowania na moc i energi臋, przy r贸wnoczesnym wzro艣cie mocy zainstalowanej elektrowni, jak r贸wnie偶 utrzymywania w eksploatacji urz膮dze艅 starych, przyczyni艂y si臋 do powstania rezerwy w polskim systemie elektroenergetycznym. Szacuje si臋, 偶e aktualnie rezerwa ta, po聽 uwzgl臋dnieniu niezb臋dnych ubytk贸w mocy, wynosi 3-4 GW. W 2000 r. system przesy艂owy obejmowa艂 linie 750, 400 i 220 kV o 艂膮cznej d艂ugo艣ci 12.9 tys. km. System sieci dystrybucyjnych obejmowa艂 linie 110 kV o d艂ugo艣ci 32.2 tys. km, 278.9 tys. Linii 艣rednich napi臋膰 oraz 389.9 tys. linii niskich napi臋膰. Do sieci by艂o przy艂膮czonych 15.3 mln odbiorc贸w. Podstawowe wielko艣ci i wska藕niki charakteryzuj膮ce rozw贸j elektroenergetyki polskiej w latach 1946-2000 przedstawia powy偶sza tabela.









Autor: dr Jan Soli艅ski


殴r贸d艂o: http://www.elektrownie.com.pl

Historia polskiej energetyki

Promocje:

PROMOCJE: