Pompy ciepła | Oświetlenie LED, żarówki LED | Kolektory słoneczne | Certyfikat energetyczny | Podłogówka

Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej...

Jak wynika z zachowanych dokumentów (Kodeks Hammurabiego z 1750 r. p.n.e.), najstarsze urządzenia wiatrowe budowane były już ponad 4 000 lat temu. Energia wiatru wykorzystywana była wówczas m.in. przez wiatraki i żaglowce. Przetwarzana przez wiatraki energia wiatru służyła np. do pompowania wody i nawadniania pól, bądź do mielenia zboża i przecierania ryżu. Przodowali w tym wówczas Hindusi i Persowie. W Europie najstarsze wzmianki o wiatrakach sięgają IX w. w Anglii i XI w. we Francji (na ziemiach Polskich w XIII w.).

Tu jest miejsce na reklamę. Zobacz cennik

Elektrownie wiatrowe należą do bezemisyjnych źródeł wytwarzania energii elektrycznej (tzw. czystych). Ich wykorzystanie umożliwia zmniejszenie negatywnego oddziaływania sektora energetycznego na środowisko naturalne.

Organizacje ekologiczne twierdzą jednak, że niewłaściwa lokalizacja elektrowni wiatrowych może negatywnie wpływać na stan środowiska, zwłaszcza na populację ptaków. Według niektórych ekologów ludzie nie powinni jeść ptaków, polować na nie, a nawet rozbudowywać infrastruktury energetycznej, gdyż ptaki mogą usiąść na linii wysokiego napięcia po wyczerpującym locie. Nadto niektóre ptaki mogą bać się widoku wiatraków i próbować zmienić siedlisko, co także nie podoba się ich miłośnikom, gdyż będą zmuszeni odbywać dłuższe wędrówki z lornetką, by obserwować swoich milusińskich. W związku z powyższym, niektórzy działacze ekologiczni uzurpują sobie prawo do oceniania typów użytkowanych turbin wiatrowych, ich liczby, zajmowanej powierzchni przez farmy wiatrowe, a nawet sposobu rozmieszczenia wiatraków na farmie.

Generalnie stoją oni na stanowisku, że na terenach nie zamieszkanych przez ludzi nie powinno się budować farm wiatrowych, gdyż zwykle tamtędy przemieszczają się ptaki lub inne zwierzęta. Stąd elektrownie wiatrowe nie powinny być lokalizowane:

• na obszarach użytkowanych intensywnie przez ptaki,
• w miejscach koncentracji występowania gatunków znanych ze swej kolizyjności (ptaki drapieżne, mewy, rybitwy, sowy, ptaki migrujące nocą i inne),
• w miejscach koncentracji ptaków blaszkodziobych oraz siewkowych (unikających m.in. elektrowni wiatrowych, do zmiany środowiska włącznie),
• na obszarach wyjątkowo cennych dla awifauny lęgowej.

Aktualnie największe zainteresowanie energetyką wiatrową występuje w państwach Unii Europejskiej, Ameryki Północnej i w Australii. Europa jest światowym liderem w tej dziedzinie, a jej przewaga konkurencyjna jest olbrzymia. W 2007 r. europejska energetyka wiatrowa zanotowała 18% przyrost mocy, co stanowiło najlepszy wskaźnik wśród wszystkich technologii energetycznych. Sektor ten obejmował wówczas 40% wszystkich nowych instalacji generujących energię elektryczną, zainstalowanych w państwach Wspólnoty. Pod względem przyłączonych nowych mocy energetyka wiatrowa wyprzedza w Unii Europejskiej m.in. energetykę jądrową, biomasę i węgiel.

Polska energetyka wiatrowa rozwija się bardzo wolno i znacznie poniżej oczekiwań - wystarczy wspomnieć, że posiada możliwości produkcyjne energii elektrycznej 80-krotnie mniejsze niż energetyka niemiecka oraz 55-krotnie mniejsze niż hiszpańska. Choć dynamika rozwoju rynku jest bardzo wysoka, to nie pozwala nam konkurować nawet z europejskimi średniakami. Daleko nam jeszcze do dużo mniejszych krajów, jak np. Dania, Holandia, Austria, Grecja, Irlandia czy Belgia. Wczesna faza rozwoju sektora w Polsce oraz niewielka penetracja rynku przez elektrownie wiatrowe utrudniają wykorzystanie krajowych doświadczeń do przewidywania tempa dalszego wzrostu energetyki wiatrowej w Polsce. Niemniej w niniejszym artykule przedstawione zostały ograniczenia wynikające z możliwości lokalizacji elektrowni wiatrowych na obszarze Polski, a mające wpływ na potencjał sektora.

Budowa farm wiatrowych offshore jest aktualnie głównym kierunkiem rozwoju energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej. Większość państw Wspólnoty posiada strategie rozwoju powyższego sektora na swoich wodach terytorialnych, gdyż ich wykorzystanie pozwala na uzyskanie wyższych produktywności, niż w przypadku budowy elektrowni na lądzie. W Polsce dotychczas brak jednak regulacji pozwalających na realizację tego typu projektów, a także brak zatwierdzonych planów zagospodarowania przestrzennego obszarów morskich.

Światowe zainteresowanie energetyką wiatrową

Do końca 2008 r. moc zainstalowana w elektrowniach wiatrowych przekroczyła 120 GW i zaspokajała ona 1,5% globalnego zapotrzebowania na energię elektryczną. Już 80 państw wykorzystywało w minionym roku siłę wiatru do produkcji energii. Największy w tym udział posiadały wówczas: Niemcy, USA, Hiszpania, Chiny i Indie. Na świecie można zaobserwować silny wzrost rynku energetyki wiatrowej, poza Europą (patrz poniżej), także w Ameryce Północnej, Azji i Australii (rys. 1). Ze względu na dotychczasowy brak precyzyjnych informacji o produkcji energii elektrycznej z wykorzystaniem elektrowni wiatrowych w 2008 r. zmuszeni jesteśmy bazować na danych za lata wcześniejsze.

W 2007 r. inwestycje w energetykę wiatrową wyniosły 50,2 mld USD i stanowiły 43% wydatków na rozwój tzw. czystych technologii energetycznych oraz dominowały wśród nakładów na odnawialne źródła energii. Zainstalowane zostały elektrownie wiatrowe o mocy łącznej bliskiej 20 GW, w czym największy udział miały USA, Chiny i Hiszpania.

W 2007 r. moc nowo przyłączonych turbin wiatrowych na świecie wyniosła 19 696 MW. Oznaczało to wzrost w stosunku do roku poprzedniego o 26,6%, podczas gdy w 2006 r. wynosił on 25,6%. Tym samym całkowita moc zainstalowana w globalnej energetyce wiatrowej na początku 2008 r. wynosiła 93 849 MW (na koniec 2008 r. przekroczyła 120 MW - rys. 2). Elektrownie wiatrowe w 2007 r. pozwalały generować 200 TWh, co odpowiadało 1,3% światowego zapotrzebowania na energię elektryczną - w niektórych krajach udział energii wytwarzanej przez wiatraki przekraczał już wówczas nawet 40%. Liczba osób zatrudnionych w sektorze energetyki wiatrowej w 2007 r. wynosiła 350 000, co oznaczało wzrost o 50 000 w porównaniu z 2006 r. Bazując na dotychczasowych doświadczeniach World Wind Energy Association (WWEA) szacuje, że w 2010 r. moc zainstalowana w sektorze osiągnie 170 000 MW, zwraca wszakże uwagę, że w 2007 r. nie odnotowano jej wzrostu w ok. 40 krajach. Zdaniem autora powyższe szacunki, choć zostały dokonane przed okresem obecnego światowego kryzysu gospodarczego, są w pełni realne. Energetyka wiatrowa rozwija się głównie w pięciu ww. krajach, które odpowiadają za 75% mocy zainstalowanych w elektrowniach wiatrowych, zaś u nich sektor ten oparty jest na solidnych podstawach.

Wiele państw na świecie, w tym członków Unii Europejskiej, nie zapewnia wystarczającego wsparcia dla energetyki wiatrowej (rys. 3). Główną przyczynę należy upatrywać w nierównych warunkach dostępu do sieci energetycznej oraz wolnej jej modernizacji i rozbudowie w tych krajach. Czynniki te nadal stanowią zagrożenie dla przyszłego rozwoju sektora w skali globalnej. Nie sposób nie dostrzec również systematycznie następującej i już znacznej konsolidacji branży, wskutek czego zmniejsza się liczba przedsiębiorstw oraz wzrasta ich wielkość.

Pomiędzy poziomem rozwoju rynku energetyki wiatrowej w poszczególnych krajach występują znaczne dysproporcje (tabela 1). Spośród 40 największych rynków w sektorze, 20 państw w 2007 r. odnotowało mniejszy przyrost mocy niż rok wcześniej. Największy wolumen przyrostu mocy odnotowano w USA - o 5 329 MW, co dotychczas w ciągu jednego roku nie miało miejsca w żadnym kraju na świecie. Natomiast największą roczną dynamikę wzrostu odnotowano w Chinach, w których łączna moc zainstalowana w turbinach wiatrowych powiększyła się o 127,5%.

Unia Europejska po raz pierwszy w 2007 r. zainstalowała mniej niż połowę globalnego przyrostu mocy i jej udział w światowym rynku energetyki wiatrowej zmalał do 61% na koniec 2007 r., w porównaniu z 65,5% w 2006 r. Kolejne miejsca zajmują Ameryka Północna (20%, wzrost o 28,5%) oraz Azja (17%, wzrost o 26,6%). Po spadku rocznego przyrostu mocy w latach 1999-2004, od 2004 r. na świecie notuje się coraz wyższą dynamikę rozwoju energetyki wiatrowej (2004 - 21,4%, 2005 -23,8%, 2006 - 25,6%, 2007 - 26,6%, 2008 - wg wstępnych szacunków ok. 27,7%).

Energetyka wiatrowa jest najszybciej rozwijającym się w USA działem energetyki - w 2007 r. odpowiadała za 35% wzrostu mocy wszystkich elektrowni. Zrealizowano wówczas 45 nowych projektów wiatrowych (o mocy powyżej 2 MW) w 18 stanach. Średnia moc wszystkich instalowanych turbin przekroczyła 1,65 MW. Największą farmę wiatrową w 2007 r., o mocy 735 MW, zbudowano w Teksasie. Obecne możliwości produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych sięgają 48 TWh rocznie, co pozwala zasilać 4,3 mln domów i eliminuje emisję 30 mln t CO₂ rocznie. Energetyka wiatrowa pokrywa 1% krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną, przy czym w niektórych stanach (np. Minnesota i Iowa) prawie 7,5% konsumowanej energii elektrycznej pochodzi z elektrowni wiatrowych. Zgodnie z ogłoszoną w 2006 r. Inicjatywą Zaawansowanej Energii zadeklarowano w USA rozwój technologii czystej energii, w tym wiatrowej. Zgodnie z powyższą Inicjatywą, ma nastąpić szybki rozwój energetyki wiatrowej, tak by w 2030 r. 20% energii elektrycznej było produkowane przez farmy wiatrowe. Oznacza to, iż moc całkowita elektrowni wiatrowych, uwzględniając rosnące zapotrzebowanie na energię, będzie musiała wzrosnąć z obecnych 16,8 GW do ok. 300 GW.

Stąd oczekuje się, że po ok. 10-letnim okresie przygotowawczym wzrost mocy energetyki wiatrowej będzie przekraczał 16 GW rocznie. Podczas gdy w 2007 r. 16 stanów posiadało możliwość generowania ponad 100 MW energii elektrycznej z wykorzystaniem elektrowni wiatrowych, to już w 2010 r. ma ich być 30. W 20 z nich mają być zbudowane farmy wiatrowe o mocy ponad 1 500 MW (nowa farma w zachodnim Teksasie ma mieć moc 4 000 MW). Profesjonalne projekty wiatrowe rozpoczęły w USA rywalizację o palmę pierwszeństwa z energetyką nuklearną oraz z projektami bazującymi na węglu. Także przemysł małych turbin wiatrowych o mocy do 100 kW odnotował w 2007 r. wzrost (o 20%). Sprzedano ponad 9 000 kpl., co przyniosło wzrost mocy całkowitej tej kategorii elektrowni wiatrowych o 9,7 MW - do 55 MW. Najważniejszy jest jednak rynek wielkich turbin, na którym dominują takie firmy jak: GE Wind (44% rynku w 2007 r.), Vestas (18%) i Siemens (16%). Turbina o największej dotychczas mocy 7,5 MW zainstalowana została przez amerykańską firmę Clipper w Blyth w Wielkiej Brytanii.

W Indiach energetyka odnawialna w 2007 r. posiadała moc produkcyjną 11,4 GW, z czego ponad 7,8 GW była to moc zainstalowana w energetyce wiatrowej. Plan na 2020 r. zakłada instalację 42 GW łącznej mocy w energetyce wiatrowej. Indyjski producent turbin wiatrowych Suzlon należy do pięciu największych tego typu przedsiębiorstw na świecie. Większość produkowanych w Indiach turbin jest obecnie eksportowanych.

Chiny są największym na świecie producentem energii ze źródeł odnawialnych, przy czym najwięcej energii produkują hydroelektrownie (145 GW w 2007 r.), a następnie elektrownie wiatrowe (5,9 GW). W 2007 r. uruchomione nowe elektrownie wiatrowe miały moc 3 522 MW, co dawało Chinom pod tym względem trzecie miejsce po USA i Hiszpanii. Na 2010 r. Chiny zakładały osiągnięcie 5 GW łącznego poziomu mocy w energetyce wiatrowej, cel ten został osiągnięty na 3 lata przed terminem. Do 2020 r. planowane jest uruchomienie nowych farm wiatrowych o mocy ok. 24 GW, tak by energetyka wiatrowa posiadała łączną moc zainstalowaną przekraczającą 30 GW i zaspokajała 9% zapotrzebowania kraju na energię.

Australia charakteryzuje się wiatrami o największych mocach na świecie, a także przykładaniem wielkiego znaczenia ochronie środowiska i walce ze zmianami klimatu. W 2007 r. odnotowano wzrost mocy zainstalowanej w elektrowniach wiatrowych jedynie o 7 MW (łączna zainstalowana moc osiągnęła 824 MW, z czego 40% w Australii Południowej, 24% w Australii Zachodniej, 17% na Tasmanii, 16% w Wiktorii, 2% w Nowej Południowej Walii i 1% w Queenslandzie). Elektrownie wiatrowe wyprodukowały wówczas 2 526 TWh energii elektrycznej i zaspokoiły w tym zakresie 1% zapotrzebowania krajowego. Do 2020 r. planowane jest osiągnięcie poziomu produkcji 45 000 TWh energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Za planami idą czyny, gdyż na koniec 2007 r.: realizowanych było 9 projektów budowy elektrowni wiatrowych o łącznej mocy 868 MW, zaś kolejne elektrownie o łącznej mocy ok. 9 000 MW znajdowały się na różnych etapach rozwoju i uzgodnień. Działania zmierzają do znacznego zmniejszenia udziału elektrowni węglowych w produkcji energii elektrycznej, których udział w 2007 r. wynosił w Australii 77%.

Brazylia w największym stopniu na świecie zaspokaja swoje potrzeby energetyczne energią ze źródeł odnawialnych, które w krajowym energy mix stanowią 45,8% oraz zapewniają 84% mocy dostępnej do produkcji energii, w czym dominują hydroelektrownie, dostarczające cztery piąte zużywanej w kraju energii elektrycznej. Wiatr jest drugim co do wielkości źródłem energii w Brazylii, które wg oceny Brazilian Wind Energy Center potencjalnie mogłoby dostarczać aż 143 GW energii elektrycznej rocznie. Jednak w 2007 r. jedynie 247 MW łącznej mocy posiadały wszystkie zainstalowane w tym kraju elektrownie wiatrowe.

Wiatr źródłem energii odnawialnej w Unii Europejskiej

Początki energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej datuje się na koniec lat siedemdziesiątych XX w. Najważniejszym czynnikiem rozwoju sektora we Wspólnocie jest silne wsparcie na poziomie struktur unijnych oraz poszczególnych państw członkowskich. Zgodnie z zapisami dyrektywy 2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 27 września 2001 r. w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych, jej celem jest wzrost udziału energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych do 21% w 2010 r., przy założeniu osiągnięcia wówczas 12% ich udziału w wytwarzaniu całej konsumowanej energii (straci moc 1 stycznia 2012 r.). Przyjmując ww. dyrektywę Parlament Europejski i Rada Europejska wychodziły z założenia, że wówczas w państwach Unii Europejskiej potencjał eksploatacyjny odnawialnych źródeł energii nie był w pełni wykorzystany, stąd uznano potrzebę ich wspierania za sprawę priorytetową. Podkreślano przy tym pozytywny wpływ odnawialnych źródeł energii na ochronę środowiska, trwały rozwój, stymulowanie lokalnego zatrudnienia, umacnianie spójności społecznej oraz przyczynianie się do zapewnienia gwarancji dostaw i przyspieszenia realizacji Protokołu z Kioto.

Powyższa dyrektywa stanowiła milowy krok w rozwoju wykorzystania źródeł odnawialnych do produkcji energii elektrycznej i wskazała główne kierunki wdrożeń. Szczegółowe sposoby realizacji dyrektywy pozostawiono w gestii państw członkowskich, by każdy kraj mógł wybrać dla siebie najkorzystniejszy sposób z punktu widzenia jego szczególnej sytuacji. Dlatego poszczególne kraje Wspólnoty do dziś posługują się różnymi mechanizmami wspierania rozwoju odnawialnych źródeł energii, w tym: zielonymi certyfikatami, pomocą inwestycyjną, zwolnieniami podatkowymi, bądź obniżaniem lub zwrotem podatku, a także systemami wsparcia cen bezpośrednich. Mechanizmy te zwykle uzupełniane są różnorodnymi procedurami koncesjonowania. Jednym z najważniejszych środków osiągania celu pozostaje gwarantowanie sprawnego funkcjonowania mechanizmów z zachowaniem zaufania ze strony inwestorów.

W kolejnych latach na szczeblu Wspólnoty wypracowano i ogłoszono wiele dokumentów dotyczących energetyki, z których część odnosiła się do odnawialnych źródeł energii. M.in. w 2006 r. Komisja Europejska ogłosiła Zieloną Księgę: Europejską strategię na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii. Strategia jest efektem procesu konsultacji i dotyczy działań planowanych w średnim i długim okresie w obszarze polityki energetycznej, z uwzględnieniem energii odnawialnej. Dokonując spostrzeżeń, że uzależnienie Unii Europejskiej od importu surowców energetycznych wzrasta i w ciągu następnych 20-30 lat pokrywał on będzie około 70% zapotrzebowania w porównaniu z 50% obecnie oraz, że zapotrzebowanie na energię - i emisje CO2 - wzrasta i do 2030 r. wzrośnie o około 60%, Komisja Europejska postawiła diagnozę: należy stworzyć konkurencyjny wewnątrzunijny rynek energii, który pozwoli obywatelom Unii Europejskiej cieszyć się korzyściami płynącymi z bezpieczeństwa dostaw energii i niższych cen. W związku z powyższym: "(...) Aby to osiągnąć, należy rozwijać międzypołączenia, stworzyć i w pełni zastosować skuteczne ramy prawne i regulacyjne, jak również zapewnić rygorystyczne przestrzeganie wspólnotowych zasad konkurencji. Ponadto, jeżeli Europa ma z powodzeniem sprostać stojącym przed nią wyzwaniom i we właściwy sposób inwestować w przyszłość, konsolidacja sektora energetycznego powinna być uwarunkowana sytuacją na rynku".

W aspekcie energetyki wiatrowej w Strategii odnotowano, że: "(.) UE zainstalowała do chwili obecnej siłownie wiatrowe o mocy odpowiadającej 50 elektrowniom opalanych węglem, których koszty zostały zmniejszone o połowę w ciągu ostatnich 15 lat", a także: "(...) Energia odnawialna jest już trzecim co do wielkości (po węglu i gazie) źródłem energii elektrycznej, i ma możliwości dalszego wzrostu, ze wszystkimi korzyściami w zakresie gospodarki i ochrony środowiska, które nastąpią w jego wyniku".

Zielona Księga określa sześć kluczowych dziedzin, w których potrzebne są działania w celu sprostania wyzwaniom stojącym przed Unią Europejską w zakresie możliwości zapewnienia sobie bezpieczeństwa energetycznego:

1. Konkurencyjność i wewnętrzny rynek energii - należy wspierać wspólną europejską strategię energetyczną, oraz dążyć do dokończenia budowy w pełni konkurencyjnego wewnętrznego rynku energii, co jest niezbędnym warunkiem dla zapewnienia bezpieczeństwa dostaw i niższych cen (chociaż zrobiono już wiele dla stworzenia konkurencyjnego rynku unijnego, to jednak wiele państw zamyka się w ramach swoich rynków krajowych, na których dominuje niewielka liczba przedsiębiorstw - monopolistów, co uniemożliwia stworzenie prawdziwie konkurencyjnego rynku europejskiego).

2. Zróżnicowanie form energii - każdy kraj decyduje o wyborze własnych źródeł energii, ale wybór ten niewątpliwie oddziałuje na bezpieczeństwo energetyczne państw sąsiednich (swoboda państw członkowskich w wyborze źródeł energii powinna być skorelowana z potrzebą posiadania przez Unię Europejską jako całość zróżnicowanych form energii spełniających główne cele polityki energetycznej).

3. Solidarność - Komisja Europejska dostrzega, że zliberalizowane i konkurencyjne rynki energii wspierają bezpieczeństwo energetyczne, jednak w Zielonej Księdze solidarność energetyczną odnosi głównie do rynków energii elektrycznej i gazu. W razie klęsk żywiołowych i aktów terroryzmu, jak również podczas zagrożenia przerwania dostaw z przyczyn politycznych Unia Europejska może udzielić wsparcia w zakresie odbudowy infrastruktury energetycznej oraz niewielkiej pomocy w zakresie dostaw.

4. Zrównoważony rozwój - niezbędne jest uzgodnienie ogólnego celu strategicznego, równoważącego wykorzystanie energii, konkurencyjność i bezpieczeństwo dostaw, który powinien zapewnić punkt odniesienia, na podstawie którego można byłoby ocenić rozwój różnorodności form energii, co pomogłoby państwom Unii Europejskiej w zahamowaniu wzrastającej zależności od importu surowców energetycznych.

5. Innowacje i technologia - brak strategicznego planu technologicznego w dziedzinie energetyki, trzeba przyspieszyć rozwój obiecujących technologii energetycznych oraz stworzyć warunki niezbędne do sprawnego i skutecznego wprowadzania tych technologii we Wspólnocie i na rynek globalny.

6. Polityka zewnętrzna - Wspólnota, by zrealizować swe cele w zakresie bezpieczeństwa energetycznego powinna reprezentować jednolite stanowisko wobec podmiotów zewnętrznych. Bez spójnej polityki zewnętrznej nie jest możliwe zapewnienie ciągłości i niezbędnego poziomu dostaw we wszystkich krajach członkowskich, uzyskiwanej w sposób zrównoważony, konkurencyjnej i bezpiecznej energii.

O ile powyższa Strategia jedynie fragmentarycznie oraz w sposób głównie pośredni odnosiła się do problematyki rozwoju produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, to całkowicie tej problematyce poświęcona została Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (COM (2008) 19). Wychodząc z założenia, iż wytwarzanie i wykorzystanie energii to główne źródła emisji gazów cieplarnianych oraz konieczne jest zintegrowane podejście Unii Europejskiej do polityki klimatycznej i energetycznej, a także dostrzegając rosnącą zależność od importu energii zagrażającą bezpieczeństwu dostaw i skutkującą wzrostem cen, stwierdzono, że zwiększenie inwestycji w zakresie efektywności energetycznej, energii odnawialnej i nowych technologii przynoszą szeroko zakrojone korzyści i przyczyniają się do realizacji strategii Wspólnoty na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.

Ponadto odnawialne źródła energii mają charakter lokalny, nie są więc zależne od importu, przez co zmniejszają wrażliwość gospodarki na wahania w zakresie dostaw energii. Dlatego energia odnawialna stanowi kluczowy element zrównoważonej przyszłości energetycznej, gdyż zwiększa bezpieczeństwo dostaw, a jednocześnie ogranicza emisję gazów cieplarnianych.

Każde państwo członkowskie zobowiązane zostało, aby jego udział energii ze źródeł odnawialnych w ostatecznym zużyciu energii w 2020 r. odpowiadał co najmniej udziałowi zadeklarowanemu (tabela 2). Niektóre kraje postawiły przed sobą mało ambitne cele w powyższym zakresie (głównie kraje Grupy Wyszechradzkiej, ale także Malta, Cypr i kraje Beneluksu), co wynika z porównania udziału energii ze źródeł odnawialnych pomiędzy wyjściowym 2005 r., a docelowym 2020 r. oraz całkowitego udziału energii odnawialnej w 2020 r. Komisja Europejska wskazała, że należy znacznie przyspieszyć wzrost energii odnawialnej, a także zaproponowała, by Unia Europejska uzyskała udział odnawialnych źródeł energii w swojej strukturze energetycznej na poziomie 20% do 2020 r., zwracając się jednocześnie do Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego o wyrażenie aprobaty dla tego celu. Jak podkreślono realizacja będzie wymagała znacznego wzmocnienia ram regulacyjnych Unii Europejskiej.

Obecnie Wspólnota jest regionem o największej produkcji czystej energii elektrycznej z wiatru na świecie. W 2007 r. Unia Europejska odnotowała rekordowy rok, w którym moc zainstalowana w elektrowniach wiatrowych wzrosła o ponad 8 GW. Dane opublikowane przez European Wind Energy Association (EWEA) wskazują, że łączne możliwości unijnej energetyki wiatrowej w zakresie produkcji energii elektrycznej w 2007 r. wzrosły o 18% do poziomu 56,535 GW (tabela 3). Potwierdza to, że unijna energetyka wiatrowa należy do najbardziej popularnych technologii wytwarzania energii elektrycznej, a jej możliwości wytwórcze w XXI w. zwiększyły się z 9,7 GW (na koniec 2000 r.), do wspomnianych 56,5 GW (na koniec 2007 r.), czyli o 483%. Dla porównania, gdy w latach 2000-2007 w Europie wzrosła moc elektrowni wiatrowych o 47 GW, to elektrownie gazowe odnotowały wzrost o 88 GW. Należy dodać, że turbiny w elektrowniach wiatrowych stanowiły ok. 30% nowych mocy wytwórczych energii elektrycznej zainstalowanych w powyższym okresie. W samym 2007 r. wzrost mocy elektrowni wiatrowych w Europie stanowił 40% łącznych nowych mocy i przewyższał w tym zakresie wzrost innych technologii energetycznych.

Elektrownie wiatrowe funkcjonujące w Unii Europejskiej, wg stanu na koniec 2007 r., pozwalają wytwarzać 119 TWh, tj. pokrywają 3,7% przeciętnego rocznego zapotrzebowania państw Wspólnoty na energię elektryczną. Największe możliwości produkcji energii elektrycznej w elektrowniach wiatrowych na początku 2008 r. posiadały: Niemcy, Hiszpania i Dania. Do europejskiej czołówki w tym zakresie należały także (rys. 4): Włochy, Francja, Wielka Brytania, Portugalia i Holandia.

Rozwój energetyki wiatrowej w Unii Europejskiej